پێوه‌ندی بابه‌ت بنێره‌ نه‌خشه‌ی ماڵپه‌ڕ‌ ئێمه‌ کێین؟ ماڵه‌وه‌
 

 
٦-زولحیججه‌-١٤٢٩ ك به‌رامبه‌ر به‌ ٠٤/١٢/٢٠٠٨ ز
 

پرسیار : بۆ چی پێغه‌مبه‌ران خوای گه‌وره‌ ڕه‌وانی کردن؟ وه‌ڵام: بۆ ڕاگه‌یاندنی به‌ندایه‌تی و یه‌کتاکپه‌رستی خوا نه‌هیکردن له‌ هاوتا و هاوبه‌ش په‌یداکردن بۆ خوا. به‌ڵگه‌مان له‌ قورئاندا :(وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللَّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ... ) سوره‌تی النحل ئایه‌تی 36 .به‌ڵگه‌مان له‌ سوننه‌تدا: (و الأنبياء إخوة و دينهم واحد) [أي كل الرسل دعوا ٌإلى التوحيد]. متفق عليه.

  سه‌ره‌تا :: عه‌قيده‌ی ته‌حاوی :: یه‌كخواپه‌رستی (التوحید) ئه‌ڵقه‌ی دووه‌م
print it چاپی بکه comment لێدوان بنێره‌ send mail بینێره بۆ هاوڕێکه‌ت‌
له‌لایه‌ن: ‌‌: باوكی موحه‌ممه‌د | خوێنراوه‌ته‌وه‌: ٤٥٠ | ڕێكه‌وت: ٢٠٠٧/ ٣/٥ | ئه‌م وتاره‌ پاشه‌كه‌وت بكه‌
جۆری فۆنت هه‌لبژێره قه‌باره‌ی تێکسته‌کان دیاری بکه:    فۆنت بنه‌ڕه‌تی بکه‌ره‌وه!

٢- ته‌وحیدی په‌روره‌ردگارێتی (توحيد الربوبية) (عه‌قیده‌ی ته‌حاوی)
موقع الشيخ الدكتور سفر الحوالي شرح العقيدة الطحاوية التوحيد (الحلقة الثانية) تـوحـيـد الـربـوبـيـة:
تـوحـيـد الـربـوبـيـة:
الشيخ الدكتور سفر بن عبدالرحمن الحوالي

من درس: "التوحيد (الحلقة الثانية) "
ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

٢. ته‌وحیدی په‌روره‌ردگارێتی (توحيد الربوبية)
دانه‌ر ڕه‌حمه‌تی خوای لێ بێ ده‌فه‌رموێت: [وأما الثاني: وهو توحيد الربوبية، كالإقرار بأنه خالق كل شيء، وأنه ليس للعالم صانعان متكافئان في الصفات والأفعال، وهذا التوحيد حق لا ريب فيه، وهو الغاية عند كثير من أهل النظر والكلام وطائفة من الصوفية، وهذا التوحيد لم يذهب إِلَى نقيضه طائفة معروفة من بني آدم، بل القلوب مفطورة عَلَى إلا قرار به أعظم من كونها مفطورة عَلَى الإقرار بغيره من الموجودات، كما قالت الرسل عليهم السلام، فيما حكى الله عنهم: قَالَتْ رُسُلُهُمْ أَفِي اللَّهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْض [إبراهيم:١٠].
وأشهر من عرف تجاهله وتظاهره بإنكار الصانع فرعون، وقد كَانَ مستيقناً به في الباطن، كما قال له موسى عَلَيْهِ السَّلام: لَقَدْ عَلِمْتَ مَا أَنْـزَلَ هَؤُلاءِ إِلَّا رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ بَصائِرَ [الإسراء:١٠٢] وقال تَعَالَى عنه وعن قومه: وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَعُلُوّاً [النمل:١٤] ولهذا لما قَالَ: وَمَا رَبُّ الْعَالَمِينَ عَلَى وجه الإنكار له تجاهل العارف، قال له موسى: رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِنْ كُنْتُمْ مُوقِنِينَ * قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَلا تَسْتَمِعُونَ * قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ * قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ الَّذِي أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌ * قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ [الشعراء:٢٤-٢٨].

وقد زعم طائفة أن فرعون سأل موسى مستفهماً عن الماهية، وأن المسؤول عنه لما لم تكن له ماهية، عجز مُوسَى عن الجواب، وهذا غلط.، وإنما هذا استفهام إنكار وجحد كما دلت سائر آيات القُرْآن عَلَى أن فرعون كَانَ جاحداً لله نافياً له، لم يكن مثبتاً له طالباً للعلم بماهيته، فلهذا بيّن لهم موسى أنه معروف، وأن آياته ودلائل ربوبيته أظهر وأشهر من أن يسأل عنه بما هو؟

بل هو سبحانه أعرف وأظهر وأبين من أن يجهل، بل معرفته مستقرة في الفطر أعظم من معرفة كل معروف.

ولم يعرف عن أحد من الطوائف أنه قَالَ: إن العالم له صانعان متماثلان في الصفات والأفعال، فإن الثنوية من المجوس، والمانوية القائلين بالأصلين: النور والظلمة، وأن العالم صدر عنهما: متفقون عَلَى أن النور خير من الظلمة. وهو الإله المحمود، وأن الظلمة شريرة مذمومة، وهم متنازعون في الظلمة، هل هي قديمة أو محدثة؟

فلم يثبتوا ربين متماثلين.

وأما النَّصارَى القائلون بالتثليث، فإنهم لم يثبتوا للعالم ثلاثة أرباب ينفصل بعضهم عن بعض، بل هم متفقون عَلَى أن صانع العالم واحد، ويقولون: باسم الأب والابن وروح القدس إله واحد، وقولهم في التثليث متناقض في نفسه، وقولهم في الحلول أفسد منه، ولهذا كانوا مضطربين في فهمه، وفي التعبير عنه، لا يكاد واحد منهم يعبر عنه بمعنى معقول، ولا يكاد اثنان يتفقان عَلَى معنى واحد، فإنهم يقولون: هو واحد بالذات، ثلاثة بالأقنوم! والأقانيم يفسرونها تارة بالخواص، وتارة بالصفات، وتارة بالأشخاص. وقد فطر الله العباد عَلَى فساد هذه الأقوال بعد التصور التام، وفي الجملة فهم لا يقولون بإثبات خالقين متماثلين.

والمقصود هنا: أنه ليس في الطوائف من يثبت للعالم صانعين متماثلين، مع أن كثيراً من أهل الكلام والنظر والفلسفة تعبوا في إثبات هذا المطلوب وتقريره، ومنهم من اعترف بالعجز عن تقرير هذا بالعقل وزعم أنه يتلقى من السمع] إهـٍِ


ماناكه‌ی: [به‌ڵام دووه‌م كه‌ ته‌وحیدی په‌روه‌ردگارێتییه‌، وه‌ك دان پێدانان به‌وه‌ی‌ كه‌ خوا به‌دیهێنه‌ری هه‌موو شتێكه‌، وه‌ بۆ ئه‌م جیهانه‌ دوو دروستكه‌ری هاوشێوه‌ نین له‌ سیفات و كرده‌وه‌یاندا، وه‌ ئه‌م ته‌وحیده‌ش هه‌قه‌‌و هیچ گومانی تێدا نییه‌، وه‌ كۆتا مه‌به‌ستی زۆرێك له‌ ئه‌هلی كه‌لام و تێڕانین و كۆمه‌ڵێك له‌ سۆفیه‌كانه‌، وه‌ ئه‌م ته‌وحیده‌ هیچ كۆمه‌ڵێكی دیاریكراو له‌ نه‌وه‌ی ئاده‌م نه‌هاتوون هه‌ڵیوه‌شێننه‌وه‌و باوه‌ڕیان پێی نه‌بێت، به‌ڵكوو دڵه‌كان به‌ فیتره‌ی خۆیان خۆرسك كراون له‌ سه‌ر دان پێدانان و باوه‌ڕ پێهێنانی زیاتر به‌ زاتی خوا له‌وه‌ی كه‌ داڕێژرابن له‌ سه‌ر دان پێدانان به‌ جگه‌ له‌و له‌ دروستكراوه‌كانی دیكه‌، وه‌ك پێغه‌مبه‌ران (علیهم الصلاة‌ و السلام) كه‌ قورئان له‌ سه‌ریان ده‌گێڕێته‌وه‌، ڕووه‌و گه‌له‌كانی خۆیان وتویانه: قالَتْ رُسُلُهُمْ أَفِي اللَّهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْض إبراهيم:١٠].

وه‌ به‌ ناوبانگترن كه‌سێك كه‌ به‌ نكولیكردن و گوێخه‌فاندن به‌رامبه‌ر به‌ په‌روه‌ردگاری ناسرابێت فیرعه‌ون بووه‌، بێگومان كه‌‌ ئه‌ویش له‌ ناوه‌وه‌ی ده‌رونیدا دڵنایی به‌ بونی په‌روه‌ردگار هه‌بووه‌، وه‌ك موسا سه‌لامی لێ بێت پێی ده‌ڵێ: لَقَدْ عَلِمْتَ مَا أَنْـزَلَ هَؤُلاءِ إِلَّا رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ بَصائِرَ [الإسراء:١٠٢] وه‌ خوای گه‌وره‌ سه‌باره‌ت به‌و و به‌ گه‌له‌كه‌ی ده‌فه‌رموێت: وَجَحَدُوا بِهَا وَاسْتَيْقَنَتْهَا أَنْفُسُهُمْ ظُلْماً وَعُلُوّاً [النمل:١٤] وه‌ له‌ به‌ر ئه‌وه له‌ ڕووی ئینكاریكردنه‌وه‌‌ وتی: وَمَا رَبُّ الْعَالَمِينَ موسای پێی وت: رَبُّ السَّمَاوَاتِ وَالْأَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِنْ كُنْتُمْ مُوقِنِينَ * قَالَ لِمَنْ حَوْلَهُ أَلا تَسْتَمِعُونَ * قَالَ رَبُّكُمْ وَرَبُّ آبَائِكُمُ الْأَوَّلِينَ * قَالَ إِنَّ رَسُولَكُمُ الَّذِي أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ لَمَجْنُونٌ * قَالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَمَا بَيْنَهُمَا إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ [الشعراء:٢٤-٢٨].

وه‌ به‌ ڕاستی كۆمه‌ڵێك لافی ئه‌وه‌یان لێداوه‌ كه‌ پرسیاری فیرعه‌ون له‌ موسا سه‌باره‌ت به‌ خوا بۆ تێگه‌یشتن بووه‌ له‌ ماهیه‌ت و چۆنیه‌تی خوا سبحانه‌وتعالی، وه‌ كاتێكیش كه‌ پرسیار له‌سه‌ركراوه‌كه‌ ماهیه‌ت و چییه‌تی نه‌بووه‌ ئیتر موسا بێتوانا بووه‌ له‌ وه‌ڵامدانه‌وه‌، كه‌‌ ئه‌مه‌ش هه‌ڵه‌یه‌، به‌ڵكوو ئه‌مه‌‌ پرسیاری ئینكاری و دان پێدانه‌نان (جحود)ه‌ وه‌ك هه‌موو ئایه‌ته‌كان به‌ڵگه‌ن له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ فیرعه‌ن ملی نه‌داوه‌ بۆ په‌روه‌ردگاری و كوفری جحودی بووه‌ (ڕاستی و حه‌قیقه‌ته‌كه‌ی زانیوه‌ به‌ڵام هه‌ر ملهوڕی و بێباوه‌ڕی هه‌ڵبژاردووه‌)، ئه‌وه‌ نه‌بووه‌ بوونی خوای سه‌لماندبێ و داوای شاره‌زایی له‌ چییه‌تی و چۆنێتی خوای له‌ موسا كردبێ، وه‌ له‌ به‌ر ئه‌وه‌ موسا بۆی ڕوون كرده‌وه‌ كه‌ ئه‌وه‌ زانراوه‌ ئاشكرایه‌، وه‌ به‌ڵگه‌و نیشانه‌كانی په‌روه‌ردگارێتی ڕۆشنترن و به‌ناوبانگترن له‌وه‌ی كه‌ پرسیاری سه‌باره‌ت بكرێت به‌وه‌ی كه‌ چییه‌؟

به‌ڵكوو ئه‌و زاته‌ سبحانه‌وتعالی زانراوترو دیارترو ڕۆشنتره‌ له‌وه‌ی كه‌ نه‌زانرێ و نه‌ناسرێ، به‌ڵكوو زانینی ئه‌و له‌ فیتره‌و خۆڕسكی مرۆڤدا دامه‌زراوتره‌ و گه‌وره‌تره‌ له‌ ناسینی هه‌ر ناسراوێك.


وه‌‌ له‌ هیچ تایه‌فه‌و كۆمه‌ڵێكه‌وه‌ نه‌زانراوه‌‌ كه‌ وتبێتی: جیهان دوو دروستكه‌ری هاوشێوه‌ی هه‌یه‌ له‌ سیفات و كرده‌وه‌دا، ئه‌وه‌ته‌ دووخواییه‌كان (الثنویة) له‌ مه‌جووسیه‌كان، وه‌ مانه‌ویه‌كان كه‌ ده‌ڵێن دوو ئه‌سڵ و بنچینه‌ هه‌ن بۆ ئه‌م‌ جیهانه‌: ڕۆشنایی و تاریكایی، وه‌ ده‌ڵێن كه‌ جیهان له‌و دووانه‌وه‌ ده‌رچووه‌ و هاتۆته‌ بوون: ڕێكن له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ ڕۆشنایی چاكترو باشتره‌ له‌ تاریكایی، كه‌ ئه‌ویش خوای سوپاسكراوه‌، وه‌ تاریكایی خراپ و شه‌ڕه‌نگێزو سه‌رزه‌نشتكراوه‌، له‌ سه‌ر مه‌سه‌له‌ی تاریكاییه‌كه‌ش له‌ ململانێ و مشتومردان، كه‌ ئایا كۆنه‌ یان تازه‌یه‌؟ (واته‌ هه‌ر بووه‌ یان هاتۆته‌ بوون).
كه‌واته‌ دوو په‌روه‌ردگاری هاوشێوه‌یان جێگیر نه‌كردوو و نه‌یانسه‌لماندووه‌.

به‌ڵام نه‌سرانییه‌كانیش كه‌ به‌ سێ خوایی ده‌ڵێن، ئه‌وه‌ به‌ هیچ جۆرێك سێ خوایان بۆ جیهان نه‌سه‌لماندووه‌ هه‌ندێكیان له‌وه‌ی تریان جوداو لێكپچڕاو بن، به‌ڵكوو كۆكن له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ دروستكه‌ری جیهان یه‌ك دانه‌یه‌‌، وه‌ ده‌ڵێن: به‌ ناوی باوك و كوڕو ڕ‌ۆحی پیرۆزه‌وه‌ كه‌ یه‌ك خوان، وه‌ ئه‌و قسه‌یه‌شیان كه‌ باس له‌ حلوول ده‌كات خراپترو بێكه‌ڵكتره‌، له‌به‌ ئه‌وه‌ له‌ تێگه‌یشتن و گوزارش لێكردنیدا هه‌میشه‌ له‌ دڵه‌ڕاوكێ و شپرزه‌یی و په‌شۆكاویدان و نازانن چۆن گوزارشی لێ بكه‌ن، له‌وه‌ نییه‌ یه‌كێكیان بتوانێت به‌ مانایه‌كی مه‌عقول گوزارشی لێ بكات، وه‌ له‌وه‌ نییه‌ دوانیان له‌سه‌ر یه‌ك مانای هاوشێوه‌ به‌ یه‌ك پێك بێن، ئه‌وه‌ته‌ ده‌ڵێن: یه‌كێكه‌ به‌ خود، سێیانه‌ به‌ ئوقنوم! وه‌ ئوقنومه‌كانیش جارێك به‌ تایبه‌تمه‌ندی وه‌سفی ئه‌كه‌ن و جارێكیش به‌وه‌ی كه‌ سیفاتییه‌تی، وه‌ جارێكیش به‌ كه‌س و خه‌ڵكی، وه‌ له‌ ڕاستیدا خوا به‌نده‌كانی خۆڕسك كردووه‌ له‌سه‌ر (تێگه‌یشتن) له‌ خراپی و بێكه‌ڵكی ئه‌م قسانه‌ دوای ئه‌وه‌ی به‌ ته‌واوی بینیشیان كردووه‌، به‌ گشتی ئه‌وانه‌ ناڵێن به‌وه‌ی كه‌ دوو دروستكه‌ری هاوشێوه‌ی هه‌یه‌و ئه‌وه‌ بۆ خوا ناسه‌لمێنن.

وه‌ مه‌به‌ستیش لێره‌دا: له‌ ناو گرۆهه‌كاندا نییه‌ كه‌ دوو دروستكه‌ری هاوشێوه‌ بۆم جیهانه‌ بسه‌لمێنێت و باوه‌ڕی پێی هه‌بێت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كه‌ زۆرێك له‌ ئه‌هلی كه‌لام و تێڕوانین و فه‌لسه‌فه‌ ماندوو بوون له‌ سه‌لماندن و جێگیركردنیدا، وه‌ هه‌شیانه‌ كه‌ دانی به‌ ناته‌واوی ئه‌وه‌دا ناوه‌ كه‌ بتوانێت له‌ ڕێی ژیرییه‌وه‌ ئه‌وه‌ بسه‌لمێنێت و لافی ئه‌وه‌ی لێ داوه‌ كه‌ له‌ رێی بیستنه‌وه‌ وه‌ری گرتووه‌
].

لاپه‌ڕه:١ | ٢
بابه‌تی پێوه‌ندیدار

- په‌یوه‌ندیی حلوول و ئیتتیحاد به‌ نه‌فیكردنی سیفه‌ته‌كانه‌وه (عه‌قیده‌ی ته‌حاوی)

١- حلوول و ئیتتیحاد

نه‌فیكردنی سیفه‌ته‌كان سه‌رده‌كێشێت بۆ حلوول و ئتتیحاد

لێدوانی خوێنه‌ران
ژماره‌ی لێدوانه‌کان‌‌‌ [٠]
  ناو

ئه‌گه‌ر کۆمپیوته‌ره‌که‌ت سیسته‌می نووسینی‌ کوردیی سۆرانی تێدا نییه‌، کرته‌ی ئێره‌ بکه ‌(ته‌خته‌کلیلی کوردی)‌.

تكایه‌ ڕه‌چاوی ئه‌م تێبینییانه بكه‌:
١- ڕه‌خنه‌که‌ت بنیاتنه‌ر بێت و مه‌به‌ست سووکایه‌تی نه‌بێت.
٢- ده‌توانیت ده‌ستخۆشی، ڕه‌خنه‌ و پێشنیار له‌سه‌ر بابه‌ته‌که‌ لێره‌وه‌ بنووسیت.
٣- ئه‌گه‌رلێدوانه‌که‌ت جێگای گومانی نادروست بێت، بێ گومان بڵاو ناکرێته‌وه‌.
٤- ناو یان نازناوی خۆتت له‌بیر نه‌چێت .
تێبینی: تكایه لێدوانه‌كه‌ت به ئه‌لفوبێی عه‌ره‌بی بنووسه. به‌كارهێنانی ئه‌لفوبێی لاتینی ته‌نیا بۆ ناو یان وشه‌یه‌كی كورته، نه‌ك تێكڕای لێدوانه‌كه.
 
ناوه‌ڕۆك‌
قورئانی پیرۆز  
پێغه‌مبه‌ری خوا  
فه‌رمووده‌کان  
لێكۆڵینه‌وه‌  
عه‌قيده‌ی ته‌حاوی  
ته‌وه‌ر ‌و گفتوگۆ  
په‌روه‌رده‌ و بانگه‌واز  
دۆسیه‌ی‌ به‌گاوركردن  
دۆسیه‌ی عه‌لمانییه‌ت  
هه‌مه‌جۆره  
پرسیار و فه‌توا
پرسیار بنێره‌  
دوایین پرسیاره‌کان  
خشته‌ی به‌شه‌کان  
پرسیاری هه‌ڵبژارده‌‌  
فه‌توا‌ هاوچه‌رخه‌کان  
سه‌باره‌ت به‌ وه‌ڵامه‌کان  
هه‌مه‌جۆر
ته‌خته‌کلیلی کوردی  
په‌ڕتوکخانه‌  
فلاشگه‌ل  
گۆڕینی فۆنت  
فه‌رهه‌نگۆك‌  
سه‌رنجی خۆت بنووسه
latest
ده‌مڕاسته‌كه‌ی ئاوقاف دیسان شه‌كری شكاند  
نه هروعومه رسيان " لى بودن وبرايه تى بكه نه سه نكى مه حه ك

نه هرو عو مه رسيان


"
 
 
 
© هه‌موو مافێك پارێزراوه‌ بۆ ده‌نگی ئیسلام ١٤٢٩-١٤٣٠