پێوه‌ندی بابه‌ت بنێره‌ نه‌خشه‌ی ماڵپه‌ڕ‌ ئێمه‌ کێین؟ ماڵه‌وه‌
 

 
٦-زولحیججه‌-١٤٢٩ ك به‌رامبه‌ر به‌ ٠٤/١٢/٢٠٠٨ ز
 

پرسیار : بۆ چی پێغه‌مبه‌ران خوای گه‌وره‌ ڕه‌وانی کردن؟ وه‌ڵام: بۆ ڕاگه‌یاندنی به‌ندایه‌تی و یه‌کتاکپه‌رستی خوا نه‌هیکردن له‌ هاوتا و هاوبه‌ش په‌یداکردن بۆ خوا. به‌ڵگه‌مان له‌ قورئاندا :(وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللَّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ... ) سوره‌تی النحل ئایه‌تی 36 .به‌ڵگه‌مان له‌ سوننه‌تدا: (و الأنبياء إخوة و دينهم واحد) [أي كل الرسل دعوا ٌإلى التوحيد]. متفق عليه.

  سه‌ره‌تا :: په‌روه‌رده‌ و بانگه‌واز :: گشتی
print it چاپی بکه comment لێدوان بنێره‌ send mail بینێره بۆ هاوڕێکه‌ت‌
له‌لایه‌ن: ‌‌: ده‌نگی ئیسلام | خوێنراوه‌ته‌وه‌: ٢٦٤ | ڕێكه‌وت: ٢٠٠٧/ ٤/٢١ | ئه‌م وتاره‌ پاشه‌كه‌وت بكه‌
جۆری فۆنت هه‌لبژێره قه‌باره‌ی تێکسته‌کان دیاری بکه:    فۆنت بنه‌ڕه‌تی بکه‌ره‌وه!

چاكسازیی نێوان ئوممه‌تی ئیسلام، فه‌رمانێكی خوایییه ‌و زه‌رووره‌تێكی هه‌میشه‌یییه‌
ئوممه‌تی ئیسلام له‌هه‌ر شوێن و جێگه‌یه‌كی ئه‌م دنیایه‌دا بژی، هه‌چ ڕ‌ه‌نگ و ‌ڕه‌گه‌زو زمانێكی هه‌بێت، سه‌ر به‌ هه‌چ نه‌ته‌وه‌و تیره‌و هۆزو نه‌ژادێك بێت، به‌ هه‌چ زمان و له‌هجه‌و شێوازێكی ئاخافتن بكات، یه‌ك ئوممه‌ت و یه‌ك پارچه‌یه‌ و ئه‌م ئایه‌ته‌ كۆیان ده‌كاته‌وه‌: و أن هذه أمتكم أمتة واحدة و أنا ربكم فأتقون و أن هذه أمتكم أمة واحدة و أنا ربكم فأعبدون.

ئه‌م ئوممه‌ته‌ پیرۆزه‌ بنچینه‌و بنه‌مای پته‌وی و خۆگری و یه‌كڕیزی دوای ئیمان و باوه‌ڕی پته‌و به‌ په‌روه‌ردگاری؛ له‌سه‌ر كۆمه‌ڵێك هه‌ست و سۆز و خۆشه‌وستی هاوبه‌ش له‌ نێو ئه‌ندامه‌كانیدا ده‌وه‌ستێت، یارمه‌تی و ده‌سگیرۆیی و به‌ ده‌مهاتنی یه‌كتری، وه‌ دووركه‌وتنه‌و په‌رێز وه‌ستان‌ له‌ هه‌رچی ڕق و كینه‌و هۆكاره‌كانی دووبه‌ره‌كه‌ی و په‌رته‌وازه‌ییه‌ له‌ نێویاندا.

ئه‌مڕۆ ئێمه‌ی ئوممه‌تی ئیسلام له‌ هه‌موو كات زیاتر پێویستمان به‌ یه‌كڕیزی و ته‌بایی و پاڕاستنی ڕیزه‌كانمانه‌، ئه‌م كاره‌ هه‌م فه‌رمانێكی شه‌رعییه‌ و هه‌م زه‌روره‌تێكی كاتی و هه‌میشه‌ییشه‌و نابێت بۆ به‌رژه‌وه‌ندی تاكی و حیزبی و له‌ ژێر هیچ دروشم و ناوێكدا ڕێ به‌ خۆمان بده‌ین ببینه‌ هۆكاری دووبه‌ره‌كی و په‌رته‌وازه‌یی نێو موسڵمانان.

جوانترین وێنه‌ی به‌رجه‌سته‌بوونی ئوممه‌تی ئیسلام ئه‌وه‌یه‌ كه‌ پێغه‌مبه‌ری پێشه‌وامان (صلی الله علیه وسلم) بۆی كێشاوین و فه‌رموویه‌تی: مثل المؤمنين في توادّهم وتعاطفهم كمثل الجسد الواحد إذا اشتكى منه عضو تداعى له سائر الجسد بالسهر والحُمّى. متفق عليه من حديث النعمان. [وێنه‌ی ئیمانداران له‌ خۆشه‌ویست و هه‌ست و سۆزیاندا له‌گه‌ڵ یه‌كتر، وێنه‌ی لاشه‌یه‌كه‌ كه‌ ئه‌گه‌ر یه‌ك ئه‌ندامی سكاڵای كرد و ناساغ كه‌وت ئه‌وه‌ لاشه‌كه‌ شه‌ونخونی بۆ ئه‌كات و گه‌رم دادێ له‌ تاوانی]

ئه‌م ئوممه‌ته‌ له‌ كتێبی خوادا –سبحانه‌وتعالی- دوای پێشینه‌ چاكه‌كانی له‌ كۆچكه‌رو پشتیوانان ناوی هاتووه‌و به‌وه‌ وه‌سف كراوه‌ كه‌ یه‌كێك له‌ نزاو پاڕانه‌وه‌یان ئه‌وه‌یه‌ خوا هه‌رچی ڕق و كینه‌و دڵته‌نگی هه‌یه‌ له‌ نێوانیاندا نه‌یهێڵێت: وَالَّذِينَ جَاؤُوا مِن بَعْدِهِمْ يَقُولُونَ رَبَّنَا اغْفِرْ لَنَا وَلِإِخْوَانِنَا الَّذِينَ سَبَقُونَا بِالْإِيمَانِ وَلَا تَجْعَلْ فِي قُلُوبِنَا غِلّاً لِّلَّذِينَ آمَنُوا رَبَّنَا إِنَّكَ رَؤُوفٌ رَّحِيمٌ [الحشر: ١٠]. [ئه‌وانه‌ش كه‌ به‌ شوێن كۆچبه‌ران و پشتیواناندا هاتن (تا كۆتایی دنیا ئه‌م دوعاو نزایانه‌ و به‌رده‌وام) ده‌ڵێن: په‌روه‌ردگارا له‌ ئێمه‌و له‌و برایانه‌شمان خۆش ببه‌ كه‌ پێش ئێمه‌ ڕێبازی ئیمانیان گرته‌به‌ر و له‌ دڵه‌كانماندا هیچ جۆره‌ بوغزو كینه‌یه‌ك مه‌خه‌ره‌ دڵمانه‌وه‌ له‌ ئاستی ئه‌وانه‌ی ئیمانیان هێناوه‌، په‌روه‌ردگارا تۆ به ‌ڕاستی به‌ سۆزو به‌خشنده‌و میهره‌بانیت].

كاری چاككردن و ئیسلاحكردنی نێوان یه‌كتری و دڵخاوێنی و دڵپاكی له‌ ئه‌وله‌ویات و كاره‌ هه‌ره‌ گرنگه‌كانی موسڵمانانه‌ له‌ نێو یه‌كتردا، شه‌ریعه‌تی پاك و بێگه‌رد فه‌رمانی پێ داوه‌، و ئێمه‌ی له‌سه‌ر هه‌ڵناوه‌؛ دڵت به‌رامبه‌ری براو خوشكی موسڵمانت پاك و سه‌لیم و بێ گه‌رد بێت و هیچ جۆره‌ كینه‌و دڵپیسی و حه‌سوودییه‌كت به‌رامبه‌ری نه‌بێت...

پشتیوانه‌ مه‌دینه‌ییه‌كان به‌ هۆی دڵسافی و بێ گه‌ردی دڵ و ده‌روونیانه‌وه‌ خوای گه‌وره‌ له‌ قورئانی پیرۆزدا وه‌سفی كردوون و پێی هه‌ڵگوتون و فه‌رموویه‌تی: وَالَّذِينَ تَبَوَّؤُوا الدَّارَ وَالْإِيمَانَ مِن قَبْلِهِمْ يُحِبُّونَ مَنْ هَاجَرَ إِلَيْهِمْ وَلَا يَجِدُونَ فِي صُدُورِهِمْ حَاجَةً مِّمَّا أُوتُوا وَيُؤْثِرُونَ عَلَى أَنفُسِهِمْ وَلَوْ كَانَ بِهِمْ خَصَاصَةٌ وَمَن يُوقَ شُحَّ نَفْسِهِ فَأُوْلَئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ [الحشر: ٩]. [ئه‌وانه‌ی كه‌ پێشتر ماڵ و شوێنی خۆیان ئاماده‌ كرد بۆ پێشوازی له‌ كۆچبه‌ران و دڵ و ده‌روونی خۆیان ڕازانده‌وه‌ به‌ ئیمان، ئه‌وانه‌شیان خۆش ده‌وێت كه‌ كۆچیان كردووه‌ بۆ لایان و له‌ دڵ و ده‌روونیاندا جێی هیچ جۆره‌ جه‌سوودی و به‌خیلییه‌ك نابێته‌وه‌ (له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ به‌شی كۆچبه‌ران دراوه‌و به‌شی ئه‌وان نه‌دراوه‌) حه‌ز به‌ به‌خشینی ده‌سكه‌وته‌كان به‌وان ده‌كه‌ن، فه‌زڵی ئه‌وان ده‌ده‌ن به‌سه‌ر خۆیاندا هه‌رچه‌نده‌ هه‌ژارو نه‌داریشن، جا ئه‌وه‌ی خۆی له‌ نه‌فسی ڕه‌زیلی بپارێزێت و زاڵ بێت به‌ سه‌ریدا، ئا ئه‌وان هه‌ر سه‌رفرازن].

چپه‌ و قسه‌كردنێكی موسڵمان ئه‌گه‌ر فه‌رمان به‌ خێرو چاكه‌و چاكسازی نێوانی تێدا نه‌بێت خێرو بێری نییه‌و بێ سووده‌، خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێت: لاَّ خَيْرَ فِي كَثِيرٍ مِّن نَّجْوَاهُمْ إِلاَّ مَنْ أَمَرَ بِصَدَقَةٍ أَوْ مَعْرُوفٍ أَوْ إِصْلاَحٍ بَيْنَ النَّاسِ [النساء: ١١٤] [له‌ زۆربه‌ی چپه‌و سرته‌و قسه‌ نهێنییه‌كانیاندا هیچ خێرێك به‌دی ناكرێت تێیاندا نییه‌، مه‌گه‌ر چپه‌ی ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ فه‌رمان بدات به‌ به‌خشینێك، یان چاكه‌یه‌ك، یان ڕێكخستن و چاكسازی ئاشتبوونه‌وه‌یه‌كی نێوان خه‌ڵكی] هه‌روه‌ها ده‌فه‌رموێت: وَالصُّلْحُ خَيْرٌ [النساء: ١٢٨] [هه‌میشه‌ ڕێكخستن و ته‌بایی شتێكی چاك و په‌سه‌نده‌].

هه‌روه‌ها ده‌فه‌رموێت: وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا فَإِن بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الْأُخْرَى فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللَّهِ فَإِن فَاءتْ فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَأَقْسِطُوا إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ [الحجرات: ٩] [ئه‌گه‌ر دوو ده‌سته‌، یان دوو تاقم له‌ ئیمانداران بوو به‌ شه‌ڕیان، ئه‌وه‌ ده‌ستبه‌جێ هه‌وڵ بده‌ن ڕێكیان بخه‌ن و ئاشتیان بكه‌نه‌وه‌، خۆ ئه‌گه‌ر لایه‌كیان ده‌ستدرێژی ده‌كرده‌ سه‌ر لاكه‌ی تر، ئه‌وا ئێوه‌ به‌گژ ئه‌وه‌یاندا بچن كه‌ سته‌م و ده‌ستدرێژی ده‌كات، هه‌تا ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ فه‌رمانی خوا.. جا ئه‌گه‌ر لایه‌نه‌ سه‌ركه‌شه‌كه‌ بۆ فه‌رمانی خوا سه‌ری دانه‌واندا، ئه‌وه‌ ئێوه‌ ناوبژیوانێكی دادگه‌رانه‌ له‌ نێوانیاندا بكه‌ن و دادپه‌روه‌ری ئه‌نجام بده‌ن، چونكه‌ به‌ڕاستی خوا ئه‌وانه‌ی خۆش ده‌وێت كه‌ ده‌دپه‌روه‌ری ئه‌نجام ده‌ده‌ن].

چاكسازی نێوان موسڵمانان جاری وایه‌ پله‌ی له‌ نوێژو ڕۆژو و سه‌ده‌قه‌ش گه‌وره‌تر ده‌بێت، ئه‌وه‌ته‌ له‌ ئه‌بی ده‌رداوه‌ خوا لێی ڕازی بێت كه‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله علیه وسلم) فه‌رموویه‌تی: ألا أخبركم بأفضل من درجة الصيام والصلاة والصَّدقة.
قالوا: بلى.
قال: إصلاح ذات البيْن؛ وفساد ذات البيْن الحالقة.


ئه‌گه‌ر موسڵمانان له‌ نێو خۆیاندا چاكسازی نه‌كه‌ن و نێوانی خۆیان به‌ره‌و ئاراسته‌ی دروست نه‌به‌ن، بێگومان تووشی په‌رته‌وازه‌یی و دووبه‌ره‌كی و خۆخۆری دێن و ئه‌و كات ڕێ بۆ شه‌یتان و قوتابییه‌كانی ده‌كرێته‌وه‌ به‌ ویستی خۆیان به‌ملاولایاندا ده‌به‌ن و ده‌یانكه‌نه‌ دژی یه‌كتر و هه‌رچی هێزو تواناو قه‌باره‌یان هه‌یه‌ بچووك ده‌بێته‌وه‌ یان هه‌ر له‌ بن دێت، ئاژاوه‌ی نێوان یه‌كتر له‌ فه‌رمووده‌ی پێغه‌مبه‌ردا وه‌ك چۆن مقه‌ستێك سه‌ر ئه‌تاشێت و مووه‌كان خێرا ده‌برێت و لێكیان ده‌كاته‌وه‌، ئاوه‌ها نێوان موسڵمان ده‌قرتێنێت و بوونیان لاواز ده‌كات.

له‌ خوا ده‌پاڕێینه‌وه‌ ئه‌م ئوممه‌ته‌ سه‌ركه‌وتووه‌ سه‌رفیرازه‌ هێز و گوڕوتینی بێته‌وه‌ پێدا و ئه‌و مانا قورئانییه‌ له‌ خۆماندا به‌رجه‌سته‌ بكه‌ین كه‌ ده‌فه‌رموێت: و أن هذه أمتكم أمة واحدة و أنا ربكم فاتقون.

لێدوانی خوێنه‌ران
ژماره‌ی لێدوانه‌کان‌‌‌ [٠]
  ناو

ئه‌گه‌ر کۆمپیوته‌ره‌که‌ت سیسته‌می نووسینی‌ کوردیی سۆرانی تێدا نییه‌، کرته‌ی ئێره‌ بکه ‌(ته‌خته‌کلیلی کوردی)‌.

تكایه‌ ڕه‌چاوی ئه‌م تێبینییانه بكه‌:
١- ڕه‌خنه‌که‌ت بنیاتنه‌ر بێت و مه‌به‌ست سووکایه‌تی نه‌بێت.
٢- ده‌توانیت ده‌ستخۆشی، ڕه‌خنه‌ و پێشنیار له‌سه‌ر بابه‌ته‌که‌ لێره‌وه‌ بنووسیت.
٣- ئه‌گه‌رلێدوانه‌که‌ت جێگای گومانی نادروست بێت، بێ گومان بڵاو ناکرێته‌وه‌.
٤- ناو یان نازناوی خۆتت له‌بیر نه‌چێت .
تێبینی: تكایه لێدوانه‌كه‌ت به ئه‌لفوبێی عه‌ره‌بی بنووسه. به‌كارهێنانی ئه‌لفوبێی لاتینی ته‌نیا بۆ ناو یان وشه‌یه‌كی كورته، نه‌ك تێكڕای لێدوانه‌كه.
 
ناوه‌ڕۆك‌
قورئانی پیرۆز  
پێغه‌مبه‌ری خوا  
فه‌رمووده‌کان  
لێكۆڵینه‌وه‌  
عه‌قيده‌ی ته‌حاوی  
ته‌وه‌ر ‌و گفتوگۆ  
په‌روه‌رده‌ و بانگه‌واز  
دۆسیه‌ی‌ به‌گاوركردن  
دۆسیه‌ی عه‌لمانییه‌ت  
هه‌مه‌جۆره  
پرسیار و فه‌توا
پرسیار بنێره‌  
دوایین پرسیاره‌کان  
خشته‌ی به‌شه‌کان  
پرسیاری هه‌ڵبژارده‌‌  
فه‌توا‌ هاوچه‌رخه‌کان  
سه‌باره‌ت به‌ وه‌ڵامه‌کان  
هه‌مه‌جۆر
ته‌خته‌کلیلی کوردی  
په‌ڕتوکخانه‌  
فلاشگه‌ل  
گۆڕینی فۆنت  
فه‌رهه‌نگۆك‌  
سه‌رنجی خۆت بنووسه
latest
ده‌مڕاسته‌كه‌ی ئاوقاف دیسان شه‌كری شكاند  
نه هروعومه رسيان " لى بودن وبرايه تى بكه نه سه نكى مه حه ك

نه هرو عو مه رسيان


"
 
 
 
© هه‌موو مافێك پارێزراوه‌ بۆ ده‌نگی ئیسلام ١٤٢٩-١٤٣٠