پێوه‌ندی بابه‌ت بنێره‌ نه‌خشه‌ی ماڵپه‌ڕ‌ ئێمه‌ کێین؟ ماڵه‌وه‌
 

 
٢٣-زولقیعده‌-١٤٢٩ ك به‌رامبه‌ر به‌ ٢١/١١/٢٠٠٨ ز
 
  سه‌ره‌تا :: ته‌زکییه‌ی نه‌فس :: بابه‌ته‌کان
print it چاپی بکه comment لێدوان بنێره‌ send mail بینێره بۆ هاوڕێکه‌ت‌
له‌لایه‌ن: ‌‌: هێمن عه‌بدولعه‌زیز | خوێنراوه‌ته‌وه‌: ٣٥٨ | ڕێكه‌وت: ٢٠٠٧/ ٩/٢٧ | ئه‌م وتاره‌ پاشه‌كه‌وت بكه‌
جۆری فۆنت هه‌لبژێره قه‌باره‌ی تێکسته‌کان دیاری بکه:    فۆنت بنه‌ڕه‌تی بکه‌ره‌وه!

شه‌هامه‌ت و جوامێری
هه‌ڵبه‌ت خه‌ڵكی وه‌ك كانزا وان, ته‌بیعه‌ت و سرووشتی خه‌ڵكه‌كه‌ش نیشانه‌یه‌كن له‌ نیشانه‌كانی خوا له‌ درووستكراوه‌كانیدا، ئه‌بینیت كه‌ هێندێكیان خاوه‌نی خوخده‌ی جوان و ڕه‌وشت و ئاكاری له‌بارن، هه‌یشه‌ خاوه‌نی ئاكارو ئه‌تواری ناله‌بارن، هه‌یه‌ له‌ چاك چاكتر، هه‌یشه‌ له‌ شه‌یتان خراتر، ئه‌و كه‌سه‌ش هۆشمه‌ندو ڕه‌ندو مه‌ردو سه‌ر بڵنده‌ كه‌ به‌رگه‌ی هه‌موو ناڕه‌حه‌تییه‌ك ئه‌گرێت، چون ئه‌و كه‌سه‌ هه‌ر كارێك كه‌ پێی ئه‌سپێردرێت بێ‌ سێ‌و دووو دوودڵی لێكردن ڕایئه‌په‌ڕێنێت، بگره‌ سنگ به‌ره‌و پێش ئه‌داو خۆی ئه‌به‌خشێت له‌ هه‌ر كارێك كه‌ ئه‌كرێت، له‌گه‌ڵ‌ هه‌موو ئه‌وانه‌ ئاهی پشت ئێشه‌و هه‌نكه‌ هه‌نكی ناڕه‌حه‌تی له‌ ده‌م نارچێت، بگره‌ هه‌رده‌م ئارامگرو خۆڕاگرو دان به‌خۆگره‌ له‌ هه‌ر ئاسته‌نگێك كه‌ ڕوو به‌ڕووی ئه‌بێته‌وه‌، دڵگه‌رمی و ئاسووده‌ی ده‌روون هاوڕێ‌ و هاوده‌می هه‌ورازو نشێوه‌كانی ژیانیه‌تی و چاو ترووكانێكیش بێ ئاگاو لێیان دوور نابێت، خاوه‌ن ژیرو بیرو ئه‌قڵی هه‌رزه‌بیرانی جوامێره‌، هه‌ر بۆیه‌ ڕه‌نج و شه‌ونخوونی و ماندوو بوونی پیری ناكاو هه‌ر گه‌نجه‌، هه‌ر ئه‌مه‌شه‌ سیفه‌تی شه‌هامه‌ت و جوامێری.

"بێ گومان بوونی ئه‌و سیفه‌ت و خه‌سڵه‌ته‌ له‌ ئینساندا هیممه‌تی به‌رز و شه‌هه‌مات و شكۆمه‌ندیی ئه‌و كه‌سه‌ نیشان ئه‌دات. كه‌سێكیش جوامێر و شكۆمه‌ند بێت، بۆ هه‌میشه‌ موشته‌ریی ڕه‌وشتی به‌رزه ‌و هیممه‌تی سه‌وزه‌. هیممه‌تی به‌رز و سه‌وزیش پاڵنه‌ری پێشكه‌وتن و به‌ره‌وپێشچوونه‌. بۆیه‌ ئه‌و كه‌سه‌ی كه‌ هه‌ڵگری ئه‌م خه‌سڵه‌ته‌شه‌ بێ باك و بێ خه‌م له‌ هیچ شت ناپرسێت، چونكه‌ مه‌رد و جوامێره‌ بۆیه‌ ناترسێت."

پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) پێشه‌وای جوامێران بوو:
هه‌ڵبه‌ت پێغه‌مبه‌ری خوا (صلى الله عليه وسلم) باشترین نموونه‌و كه‌سی سه‌ر ڕووی زه‌ویی بوو له‌ شه‌هامه‌تی و جوامێریدا، ئه‌وه‌تا ئه‌نه‌سی كوڕی مالك t ئه‌ڵێت: پێغه‌مبه‌ری خوا (صلى الله عليه وسلم) باشترین كه‌س بوو له‌ جوامێری و ئازایه‌تیدا، ئه‌گێڕته‌وه‌ كه‌ شه‌وێك خه‌ڵكی مه‌دینه‌ ڕائه‌چڵه‌كن و به‌ ده‌نگو هه‌رایه‌كی زۆره‌وه‌ ڕائه‌په‌ڕن، ئه‌ڵێت: خه‌ڵكه‌كه‌ به‌ره‌و ئاڕاسته‌ی ده‌نگه‌كه‌ وه‌ڕێكه‌وتن، له‌ ڕێگا پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) یان بینی كه‌ له‌سه‌ر ئه‌سپێكی بێ‌ زینی ئه‌بی ته‌ڵحه‌ بووو شمشێرێكی له‌مل ئاڵێنرابوو و به‌ته‌نها و پێش هه‌مووان شوێن ده‌نگه‌كه‌ كه‌وتبوو و ئه‌گه‌ڕایه‌وه‌، به‌ خه‌ڵكه‌كه‌ی فه‌رموو: مه‌ترسن و مه‌شڵه‌ژێن، ئه‌مه‌ ئه‌سپی ته‌ڵحه‌ بوو له‌ دوور بینیومه‌ته‌وه‌. (رواه البخاری ومسلم)

یان له‌ شه‌ڕی حونه‌ین: كاتێ‌ كه‌ مسوڵمانان ئه‌كه‌ونه‌ به‌ر بۆسه‌ی هه‌وازن و سه‌قیفه‌وه‌ ڕائه‌كه‌ن و ده‌وری پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) چۆل ئه‌كه‌ن، به‌ چه‌شنێك كه‌ ته‌نها دووسه‌د جه‌نگاوه‌ر له‌ ده‌وری پێغه‌مبه‌ر [ صلى الله عليه وسلم ] ئه‌مێننه‌وه‌، پێغه‌مبه‌ری ئازاو جوامێریش شمشێره‌كه‌ی له‌ كاڵان ده‌ر ئه‌كاو هاوار ئه‌كات و ئه‌لێت: (أنا النبی لا كذب، أنا ابن عبد المطلب) واته‌: من پێغه‌مبه‌رم درۆ نییم، من كوڕی عه‌بدولموته‌ڵڵیبم)، به‌ڕائی كوڕی عازه‌ب ئه‌ڵێت: له‌م ڕۆژه‌دا هیچ كه‌س له‌ پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) به‌ غیره‌ت و ئازاو جوامێرتر نه‌بوو.

یان له‌شه‌ڕی ئوحود، ئه‌و كاته‌ی كه‌ زۆر له‌ مسوڵمانان دوای ئه‌وه‌ كه‌ بیستیان پێغه‌مبه‌ری خوا (صلى الله عليه وسلم) شه‌هید بووه‌، ڕایان كردو مه‌یدانیان جێهێشت، چونكه‌ بێباوه‌ڕان له‌و شه‌ڕه‌دا زۆر ته‌ركیزیان له‌ پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) ئه‌كرد، كه‌چی ئا له‌و كاته‌دا پێغه‌مبه‌ری خوا (صلى الله عليه وسلم) له‌ ناو گه‌رمه‌ی شه‌ڕو مه‌عمه‌عه‌ی شمێشری شه‌ڕكه‌رانا ده‌ر ئه‌كه‌وێ‌ و ده‌فه‌موێت: (انا رسول الله) ئه‌مه‌ له‌ دوای ئه‌وه‌بوو كه‌ بێ‌ باوه‌ڕه‌كان زۆر به‌ ووردی به‌دوایه‌وه‌ بوون تا له‌ شوێنێك ده‌ركه‌وێ‌ و ده‌رفه‌تی لێ‌ بهێنن و بیكوژن، به‌ڵام شه‌هامه‌ت و ئازایه‌تی و جوامێری پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) ڕێگه‌ی ئه‌وه‌ی بۆ دوژمنان خۆش نه‌كرد كه‌ بتوانن زه‌فه‌ری پێ به‌رن.

هه‌روه‌ها عه‌لی كوڕی ئه‌بو تاڵیب -خوا لێی ڕازی بێت- ده‌فه‌رموێت: له‌ هه‌ر شه‌ڕێكدا ئه‌گه‌ر زۆریمان بۆ بهاتایه‌ خۆمان ئه‌خسته‌ دوای پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) و پشتمان به‌و قاییم ئه‌كرد.

بێگومان شه‌هامه‌تیش وه‌ نه‌بێت كه‌ ته‌نها لای پێغه‌مبه‌ری خۆمان (صلى الله عليه وسلم) ڕه‌نگی دابێته‌وه‌، بگره‌ تێكڕای پێغه‌مبه‌ران شه‌هامه‌ت و جوامێرو ئازا بوون، ئه‌وه‌تا موسا (علیه السلام) نموونه‌یه‌كی به‌رچاوی زیندوو بوو له‌ جوامێری و غیره‌تیدا، ئه‌و كاته‌ی كه‌ شاری خۆی جێده‌هێَڵێ‌ و ئه‌چێته‌ مه‌دیه‌ن، كه‌ ئه‌گاته‌ سه‌ر ئه‌و كانییه‌ی كه‌ خه‌ڵكی ئاوی لێ ئه‌هێنن و ئاتاجی ڕۆژانه‌ی خۆیان پێ پێك ئه‌هێنن.. خوای گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێت: وَلَمَّا وَرَدَ مَاءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ يَسْقُونَ وَوَجَدَ مِنْ دُونِهِمُ امْرَأَتَيْنِ تَذُودَانِ قَالَ مَا خَطْبُكُمَا قَالَتَا لا نَسْقِي حَتَّى يُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَأَبُونَا شَيْخٌ كَبِيرٌ * فَسَقَى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلَّى إِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ إِنِّي لِمَا أَنْزَلْتَ إِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيرٌ (القصص:23، 24) واته‌: كاتێك گه‌یشته‌ ئاوه‌كه‌ی مه‌دیه‌ن، خه‌ڵكێكی بینی كه‌ ماڵاته‌كانیان ئاو ده‌دا، له‌و لاشه‌وه‌ دوو ئافره‌تی بینی كه‌ به‌ خۆیان و (مه‌ڕه‌كانیانه‌وه‌) دووره‌ په‌رێز (وه‌ستابوون)، (لێیان چووه‌ پێشه‌وه‌ پرسی و) گوتی‌: ئه‌وه‌ ئێوه‌ بۆچی لێره‌ وه‌ستاون؟ كێشه‌تان چییه‌ وا دووره‌ په‌رێزن؟ (ئافره‌ته‌كان) گوتیان: ئێمه‌(ناتوانین ماڵاته‌كانمان) ئاو بده‌ین، هه‌تا شوانه‌كان ئه‌ڕۆن و چۆڵی نه‌كه‌ن، باوكیشمان پیره‌مێردێكی به‌ سه‌ڵاچووه‌، (موسا مه‌ردانه‌، شوانه‌كانی بڕداو ماڵاته‌كه‌یانی) ئاوداو (به‌ڕێی كردن)، دوایی چووه‌ ژێر سێبه‌رێك و (نزایكردو) گوتی: په‌روه‌ردگارا تۆ خێرو بێری زۆرت به‌سه‌ردا ڕژاندووم، به‌ڵام هێشتا هه‌ژارم و ئاتاجی به‌خششی زیاترم.

هه‌تا ئه‌بینین كه‌ سه‌له‌فی ساڵحمان –خوا لێیان ڕازی بێت- له‌سه‌ر ئه‌و جوامێرییه‌ په‌روه‌رده‌ ببوون، یه‌كێك له‌و نموونه‌ به‌رزو شكۆیانه‌، ئه‌وه‌یه‌ كه‌ له‌ حوزه‌یفه‌ی عه‌دوا –خوا لێی ڕازی بێت- ده‌گێڕنه‌وه‌ ئه‌ڵێت: له‌شه‌ڕی یه‌ڕمووكدا هێندێ‌ ئاوم هه‌ڵگرتبوو و له‌ نێو برینداره‌كاندا وه‌ دوای كوڕه‌ مامی خۆمدا ئه‌گه‌ڕام كه‌ بینیمه‌وه‌ گوتم: ئه‌وه‌ هێندێ‌ ئاوم بۆ هێناویت تا بیخۆیته‌وه‌، ئه‌ڵێ: ئه‌ویش قامكی بۆ ڕاكێشام گوتی: بیهێنه‌! ئه‌ڵێ له‌و كاته‌دا یه‌كێك له‌ دوور ئاهو ناڵه‌ی ئه‌هات، ئه‌ڵێ: كوڕه‌ مامه‌كه‌ی قامكی بۆ ئه‌و ڕێكشاو ئاماژه‌ی دا كه‌ بچم ئاوه‌كه‌ بۆ ئه‌و به‌رم، ئه‌ڵێ كه‌ چووم بینیم ئه‌وه‌ هیشامی كوڕی عاصه‌، پێمگوت: ئاوت ئه‌وێت؟ ئه‌ڵێ‌ له‌و كاته‌دا بیستم كه‌ یه‌كێكی تر له‌ دووره‌وه‌ ناڵه‌ی دێت، ئه‌ڵێ: هیشام قامكی بۆ ئه‌و درێژ كردو ئاماژه‌ی دا كه‌ بچم ئاوه‌كه‌ بۆ ئه‌و به‌رم! ئه‌ڵێ‌: تا چوومه‌ سه‌ری بینیم كه‌ مرد، ئه‌ڵێ: گه‌ڕامه‌وه‌ سه‌ر هیشام بینیم ئه‌ویش مردووه‌، ئه‌ڵێ: هاتمه‌وه‌ لای كوڕه‌ مامه‌كه‌م بینیم ئه‌ویش هه‌ر مردووه‌ (ڕه‌حمه‌تی خوا له‌ هه‌مووان بێت).

نموونه‌یه‌كی تر له‌ نموونه‌كان:
ئه‌و نموونه‌یه‌ بوو كه‌ پێغه‌مبه‌ری خوا (صلى الله عليه وسلم) له‌ سوننه‌ته‌كه‌ی له‌ ئه‌بووهوڕه‌یڕه‌ بۆمان ئه‌گێڕنه‌وه‌، بۆمان ئه‌گێڕێته‌وه‌، كه‌وا "پیاوێك له‌ به‌نی ئیسڕائیل زۆر جوامێرو ئازاو شه‌هامه‌ت ئه‌بێت، ئه‌م فه‌رمووده‌ش له‌ ئه‌بی هریره‌ -خوا لێی ڕازی بێت- ده‌گێڕنه‌وه‌ ده‌فه‌رموێ‌: پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) باسی پیاوێكی‌ ئه‌كرد له‌ به‌نی ئیسرائیل كه‌ داوای هه‌زار دیناری‌ له‌ یه‌كێك كرد، ئه‌ویش ئه‌ڵێ‌ باشه‌، به‌ڵام با كه‌سێ‌ له‌ نێوانمان شایه‌د بێت، من پێت ئه‌ده‌م، ئه‌ویش ئه‌ڵێ‌ (كفی بالله شهیدا) خوا به‌ سه‌ كه‌ شایه‌ت بێت ، ئه‌ویش ئه‌ڵێ‌: ده‌ی باشه‌ با كه‌فیلێك هه‌بێت له‌ نێوانمان، ئه‌میش ئه‌ڵێ‌: (وكفی بالله كفیلا) خوا به‌سه‌ كه‌ كه‌فیل بێت، ئه‌ویش ئه‌ڵێ‌: ڕاست ئه‌كه‌یت و هه‌زار دیناره‌كه‌ی‌ پێ‌ ئه‌دات و كاتێكی‌ دیاری‌ كراویش دا ئه‌نێن كه‌ له‌م كاته‌ ئه‌بی‌ ڕاسپارده‌كه‌ بگێڕدرێته‌وه‌، كابرا پاره‌كه‌ وه‌ر ئه‌گرێ‌ سواری‌ به‌له‌م ئه‌بێت و ئه‌په‌ڕێته‌وه‌ بۆ ئه‌و به‌ری‌ ده‌ریا، دوای‌ ئه‌وه‌ی‌ ئاتاجی‌ خۆی به‌ پاره‌كه‌ پێك ده‌هێنێ‌ و كه‌ مۆڵه‌تی‌ ئه‌م ڕۆژه‌ دێت كه‌ بچێته‌وه‌ پاره‌كه‌ بۆ خاوه‌نه‌كه‌ی‌ به‌رێته‌وه‌، زۆر چاوه‌ڕێ‌ ئه‌كات هیچ به‌له‌مێك له‌م ڕۆژه‌ نایه‌ت تاكو پێ‌ی‌ بپه‌ڕێته‌وه‌ ڕاسپارده‌كه‌ بۆ خاوه‌نكه‌ی‌ به‌رێته‌وه‌، ناچار چونكه‌ ڕاسپارده‌كه‌ كه‌ بریتی‌ یه‌ له‌ گێڕانه‌وه‌ی‌ پاره‌كه‌ له‌ كات و ساتی‌ خۆی‌ نازانێ‌ چۆن بۆ خاوه‌نه‌كه‌ی‌ به‌رێته‌وه‌، نا چار كۆلكه‌ دارێك ده‌هێنێت و قڵیشێ‌ له‌ داره‌كه‌ ئه‌كاو هه‌زار دیناره‌كه‌ ئه‌خاته‌ ناوی‌ نامه‌یه‌كیش له‌ گه‌ڵی‌ دا هاو پێچ ئه‌كات و ئه‌یدا به‌ده‌می‌ ده‌ریارو ئه‌ڵێت: خودایه‌ تۆ ئه‌زانیت كه‌وا من ئه‌و هه‌زار دیناره‌م له‌م پیاوه‌ وه‌رگرتووه‌، ئه‌و داوای‌ شایه‌تی‌ لێ‌ كردم، من تۆم كرد به‌ شایه‌د، داوای‌ كه‌فیلی‌ لێ‌ كردم من تۆم كرد به‌ كه‌فیل، ئه‌و ڕازی‌ بوو كه‌ تۆ شایه‌ت و كه‌فیل بیت. كه‌چی‌ من ئه‌وه‌ته‌ لێره‌ وێستاوم تا به‌له‌مێ‌ به‌دی‌ بكه‌م تا پێی بپه‌ڕمه‌وه‌و ڕاسپارده‌كه‌ بگه‌ڕێنمه‌وه‌ ده‌ست خاوه‌نه‌كه‌ی‌، كه‌چی‌ چنگم نه‌كه‌وت، ئه‌وه‌ من به‌م چه‌شنه‌ ڕاسپارده‌كه‌م بۆ خاوه‌نه‌كه‌ی‌ به‌ ڕێ‌ ئه‌كه‌م، كۆلكه‌ داره‌كه‌ ئه‌دا به‌ده‌م ده‌ریاكه‌و بۆ خۆی‌ ئه‌ڕوات، له‌مسه‌ریش خاوه‌ن پاره‌كه‌ چاوه‌ڕێ‌ ئه‌كا تاكو كابرا ڕاسپارده‌كه‌ی‌ بۆ بگێڕێته‌وه‌، چاو له‌ ده‌ریا ئه‌كا به‌ڵكو به‌له‌مێك بێت و ئه‌می‌ تیا بێت، ته‌نها كۆلكه‌ دارێك به‌دی‌ ئه‌كات و ئه‌ڵێ‌ با به‌ ده‌ستی‌ به‌ تاڵ‌ نه‌گه‌ڕێمه‌وه‌ ماڵ‌ كۆلكه‌ داركه‌ هه‌ڵئه‌گرێته‌وه‌ كه‌ بیكات به‌ سووته‌مه‌نی‌ ته‌نووره‌كه‌یان، كاتێ‌ كه‌ ئه‌یباته‌وه‌و خه‌ریك ئه‌بێ‌ داره‌كه‌ پارچه‌ پارچه‌ كات، سه‌رنج ئه‌دا كه‌ پاره‌كه‌و نامه‌یه‌كیش له‌ گه‌ڵی‌ هاوپێچ كراوه‌و خراوه‌ته‌ قلیشێكی‌ داره‌كه‌!! زۆری‌ لا سه‌یر ئه‌بی‌، تا ڕۆژێ‌ دێت ئه‌م پیاوه‌ی‌ كه‌ قه‌رزه‌كه‌ی لێ‌ كردبوو دێت و ئه‌یبینێ‌، هه‌زار دینار ده‌رده‌هێنێ‌ و ده‌ڵێ‌ به‌ خوا من ئه‌و ڕۆژه‌ زۆرم كرد كه‌ له‌ كات و ساتی‌ دیاری‌ كراوه‌وه‌ پاره‌كه‌ت بۆ بگێڕمه‌وه‌ كه‌چی‌ له‌م به‌ر هیچ به‌له‌مێكم به‌ دی‌ نه‌كرد، تا ئه‌مڕۆ ئه‌وه‌ یه‌كه‌م به‌له‌مه‌ كه‌ به‌لام دا هاتووه‌و منیش به‌ هه‌لم زانی‌ كه‌ خۆم بگه‌یه‌نمه‌ تۆوو ڕاسپارده‌كه‌ت پێ‌ بده‌مه‌وه‌! ئه‌مشی پێ‌ی‌ ئه‌ڵێ‌: ئایا تۆ هیچ شتێكت بۆ من ڕه‌وان كردبوو؟ ئه‌ویش پێ‌ی‌ ئه‌ڵی‌: من ئه‌ڵێم كه‌ ئه‌وه‌ یه‌كه‌م به‌له‌مه‌ كه‌ به‌دیم كردووه‌و هاتوومه‌ته‌ لات، ئه‌میش پێ‌ی‌ ئه‌ڵێت: خوای‌ گه‌وره‌ ئه‌و ڕاسپارده‌ی‌ كه‌ خستبوووته‌ قڵیشی‌ داره‌كه‌ گه‌یاندیه‌وه‌ ده‌ستم!! بڕۆ هه‌زار دیناره‌كه‌ی‌ ترت كه‌ هێناوه‌ هه‌ڵی‌ گره‌و بچۆوه‌ شوێنی‌ خۆت؟!! رواه البخاری".

سه‌رنج ده‌ن خوشكان و برایانی‌ ئازیز:
ئه‌م پیاوه‌ بۆ ئه‌وه‌ ڕاسپارده‌كه‌ وه‌ك خۆی‌ و له‌ كات و ساتی‌ خۆی‌ بۆ خاوه‌نه‌كه‌ی‌ بنێرێته‌وه‌، هیچ په‌رچێك ڕێگه‌ی‌ ئه‌وه‌ی‌ لێ‌ نه‌گرت تاكو ڕاسپارده‌كه‌ بۆ خاوه‌نه‌كه‌ی‌ نه‌گێڕێته‌وه‌، كه‌چی چونكه‌ ئه‌م جۆره‌ گێڕانه‌وه‌یه‌ شتێكی‌ زانستی‌ و واقعی‌ نیه‌ زۆر كه‌چی‌ ئه‌و بۆ ئه‌وه‌ی‌ نیازی‌ پاكی‌ خۆی‌ له‌ گه‌ل خوا ده‌ربڕێت كه‌ گرتبووی‌ به‌ شایه‌ت و كه‌فیل به‌سه‌ر كه‌ین و به‌ینه‌كه‌یان، ئه‌و ئه‌مه‌ی‌ كرد، به‌لاَم هه‌ر به‌مه‌نده‌ نه‌وێستا به‌ڵكو یه‌كه‌م به‌له‌م كه‌ ده‌ركی‌ پێ‌ كرد سواری‌ بوو خۆی‌ گه‌یانده‌ خاوه‌ن ڕاسپارده‌كه‌، بۆئه‌وه‌ تێی گه‌یه‌نێ‌ كه‌ ئه‌و به‌ وه‌فایه‌ له‌به‌رده‌م ڕاسپارده‌كه‌ی به‌ڵێنی‌ له‌ سه‌ر گرتووه‌ كه‌ له‌ سات و كاتی‌ خۆی‌ ئه‌بێ‌ بۆ خاوه‌نه‌كه‌ی‌ بگێڕێته‌وه‌. چونكه‌ خوای‌ گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێ‌: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ (المائدة: 1) وه‌رگرتنی‌ ئه‌مانه‌تیش ئه‌بێت له‌سه‌ر بنه‌مای‌ به‌ڵێن و وه‌فاداری‌ جێ‌ به‌جێ‌ بكرێت، ڕاسپارده‌كه‌ش به‌ڵێنی‌ پێوه‌ په‌یوه‌ست كرابوو، بۆیه‌ كابرا هێنده‌ جوامێرو به‌ شه‌هامه‌ت بوو بۆیه‌ نه‌یتوانی‌ له‌ به‌ڵێنه‌كه‌ی‌ خۆی‌ په‌شیوان بێته‌وه‌، به‌م شێوه‌ هه‌وڵی‌ دا كه‌ ڕاسپارده‌كه‌ بۆ خاوه‌نه‌كه‌ی‌ بگێڕێته‌وه‌.

كۆتایی ئه‌م باسه‌ش به‌م نموونه‌ ئه‌هێنینه‌وه‌:
ڕووداوێكه‌ كه‌ پێیه‌وه‌ فه‌تحی عه‌مموریه‌ی پێ كرا، ئه‌و كاته‌ی كه‌ ئافره‌تێكی مسوڵمان به‌ یه‌خسیری ئه‌كه‌وێته‌وه‌ ده‌ست ڕۆمه‌كان، هاواری ئه‌و ئافره‌ته‌ مسوڵمانه‌ ئه‌كه‌وێته‌ به‌ر گوێی مسوڵمانان: موعتصیم بیللا كه‌ خه‌لیفه‌ی عه‌بباسی مسوڵمانان بوو هاواری كوردو گوتی: (لبيكِ ايتها المنادية) .

له‌ شوێنێكی ترا ئه‌ڵێت: نامه‌یه‌ك بۆ ڕۆمه‌كان ئه‌نووسێت: "من عبدالله المعتصم بالله، الى كلب الروم إذا وصلك كتابي هذا فاطلق صراحها ان لم تكن صراحها لأجردن لك جيشا أوله عندك وآخره عندي" واته‌: "له‌ عه‌بدوڵڵای موعته‌سیم بیللا، بۆ سه‌گی ڕۆمه‌كان، هه‌ر كه‌ ئه‌و نامه‌ی منت پێ‌ گه‌یشت ده‌ست به‌جێ‌ ئه‌و ئافره‌ته‌ ئازادكه‌، خۆ ئه‌گه‌ر ئازادی نه‌كه‌یت ئه‌وه‌ من سوپایه‌كت بۆ ساز ئه‌كه‌م كه‌ سه‌ره‌تاكه‌ی لای تۆ بێ‌ و كۆتاییه‌كه‌شی لای من بێ‌"!!
ئه‌ڵێن هه‌ر كه‌ ئه‌و نامه‌ ئه‌گاته‌ سه‌ركرده‌ی ڕۆمه‌كان ده‌ست به‌جێ‌ ئافره‌ته‌كه‌ ئازاد ئه‌كاو به‌ ڕێزه‌وه‌ به‌ كۆمه‌ڵێ‌ جه‌نگاوه‌ری ڕۆمییه‌وه‌ بۆ لای موعته‌سیمی وه‌رێ‌ ئه‌كاته‌وه‌.

ئه‌مه‌یه‌ شه‌هامه‌تی و مه‌ردایه‌تی پیاوانی سه‌رڕاستی ئه‌م دینه‌مان، كاتێ‌ كه‌ عیززه‌ت و سه‌ر به‌رزی، سه‌ركه‌وتن و نه‌به‌زی ده‌گه‌ڵ‌ مسوڵمانان یاوه‌رو هاوتا ئه‌بێ‌ ، ئه‌وه‌ كام زلهێزی گه‌وره‌ی جیهانه‌ وه‌ك پشیلۆكه‌یه‌كی لاواز له‌به‌رده‌م ویست و ئیڕاده‌ی بڕوادارن ئه‌که‌وێت‌، به‌ڵام كه‌ غیره‌ت نه‌ما، شه‌هامه‌تی و جوامێریمان له‌ده‌ست دا ئه‌وده‌م ئێستا ئاسا ناوێرین سه‌ر له‌ هیچ كونێكا ده‌ركه‌ین نه‌كا ناومان له‌ لیستی تیرۆریزمان ببردرێ‌ ڕووناكیمان به‌ر چاو نه‌كه‌وێته‌وه‌و لێ بسه‌نرێ‌!!
بۆیه‌ شاعر ئه‌ڵێت:
رب وا معتصماه انطلقت ملء الصبايا اليُتَّمِ
لامست اسماعهم لكنهم لم تلامس نخوة المعتصم

زۆر بانگی وا موعتسیما له‌ده‌م ئافره‌تی ژێرده‌ست هاواری‌ دێ‌
دێته‌ به‌رگوێ‌، كه‌چی نییه‌ كه‌س بێ‌ جوامێری‌ وه‌ك موعته‌سیم بێ‌


ــــــــــــــــــــــــــــ
بۆ ئه‌م بابه‌ته‌ سوودم له‌م ماڵپه‌ڕه‌ی خواره‌وه‌ وه‌رگرتووه‌

[www.islamweb.net]


بابه‌تی پێوه‌ندیدار

سوێند به‌خوا ئیزنم هه‌بووایه‌، تۆڵه‌م ئه‌سه‌ندی!

ئه‌زمه‌ى ئه‌مڕۆی مسوڵمان

گێڕانه‌وه‌ی حوکمی خوا (الحاکمیة‌)

لێدوانی خوێنه‌ران
ژماره‌ی لێدوانه‌کان‌‌‌ [٠]
  ناو

ئه‌گه‌ر کۆمپیوته‌ره‌که‌ت سیسته‌می نووسینی‌ کوردیی سۆرانی تێدا نییه‌، کرته‌ی ئێره‌ بکه ‌(ته‌خته‌کلیلی کوردی)‌.

تكایه‌ ڕه‌چاوی ئه‌م تێبینییانه بكه‌:
١- ڕه‌خنه‌که‌ت بنیاتنه‌ر بێت و مه‌به‌ست سووکایه‌تی نه‌بێت.
٢- ده‌توانیت ده‌ستخۆشی، ڕه‌خنه‌ و پێشنیار له‌سه‌ر بابه‌ته‌که‌ لێره‌وه‌ بنووسیت.
٣- ئه‌گه‌رلێدوانه‌که‌ت جێگای گومانی نادروست بێت، بێ گومان بڵاو ناکرێته‌وه‌.
٤- ناو یان نازناوی خۆتت له‌بیر نه‌چێت .
تێبینی: تكایه لێدوانه‌كه‌ت به ئه‌لفوبێی عه‌ره‌بی بنووسه. به‌كارهێنانی ئه‌لفوبێی لاتینی ته‌نیا بۆ ناو یان وشه‌یه‌كی كورته، نه‌ك تێكڕای لێدوانه‌كه.
 
ناوه‌ڕۆك‌
قورئانی پیرۆز  
پێغه‌مبه‌ری خوا  
فه‌رمووده‌کان  
لێكۆڵینه‌وه‌  
عه‌قيده‌ی ته‌حاوی  
ته‌وه‌ر ‌و گفتوگۆ  
په‌روه‌رده‌ و بانگه‌واز  
دۆسیه‌ی‌ به‌گاوركردن  
دۆسیه‌ی عه‌لمانییه‌ت  
هه‌مه‌جۆره  
پرسیار و فه‌توا
پرسیار بنێره‌  
دوایین پرسیاره‌کان  
خشته‌ی به‌شه‌کان  
پرسیاری هه‌ڵبژارده‌‌  
فه‌توا‌ هاوچه‌رخه‌کان  
سه‌باره‌ت به‌ وه‌ڵامه‌کان  
هه‌مه‌جۆر
ته‌خته‌کلیلی کوردی  
په‌ڕتوکخانه‌  
فلاشگه‌ل  
گۆڕینی فۆنت  
فه‌رهه‌نگۆك‌  
سه‌رنجی خۆت بنووسه
latest
ده‌مڕاسته‌كه‌ی ئاوقاف دیسان شه‌كری شكاند  
نه هروعومه رسيان " لى بودن وبرايه تى بكه نه سه نكى مه حه ك

نه هرو عو مه رسيان


"
 
 
 
© هه‌موو مافێك پارێزراوه‌ بۆ ده‌نگی ئیسلام ١٤٢٩-١٤٣٠