پێوه‌ندی بابه‌ت بنێره‌ نه‌خشه‌ی ماڵپه‌ڕ‌ ئێمه‌ کێین؟ ماڵه‌وه‌
 

 
٢٣-زولقیعده‌-١٤٢٩ ك به‌رامبه‌ر به‌ ٢١/١١/٢٠٠٨ ز
 
  سه‌ره‌تا :: پێغه‌مبه‌ری خوا :: سه‌باره‌ت به‌ پێغه‌مبه‌ر
print it چاپی بکه comment لێدوان بنێره‌ send mail بینێره بۆ هاوڕێکه‌ت‌
له‌لایه‌ن: ‌‌: خدر نه‌ژاد | خوێنراوه‌ته‌وه‌: ٥٣٠ | ڕێكه‌وت: ٢٠٠٨/ ٤/١٨ | ئه‌م وتاره‌ پاشه‌كه‌وت بكه‌
جۆری فۆنت هه‌لبژێره قه‌باره‌ی تێکسته‌کان دیاری بکه:    فۆنت بنه‌ڕه‌تی بکه‌ره‌وه!

مافه‌کانی پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) له‌ سه‌ر ئۆمه‌ته‌که‌ی
پێشه‌كی

إن الحمد لله، نحمده، ونستعينه، ونستغفره، ونعوذ بالله من شرور أنفسنا، وسيئات أعمالنا، من يهده الله فلا مضلَّ له، ومن يُضلل فلا هادي له، وأشهد أن لا إله إلا الله وحده لا شريك له، وأشهد أن محمداً عبده ورسوله، صلى الله عليه وعلى آله وأصحابه ومن تبعهم بإحسان إلى يوم الدين، وسلم تسليماً كثيراً.

پێغه‌مبه‌ری خودا (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) كۆمه‌ڵێكی زۆر مافی هه‌یه‌ به‌سه‌ر ئۆمه‌ته‌كه‌یه‌وه‌، له‌وانه‌: ئیمانی ڕاسته‌قینه‌ به‌ پێغه‌مبه‌رێتیی ئه‌و به‌ كردار و گوفتار، هه‌روه‌ها به‌ڕاستزانینی هه‌رچییه‌ك كه‌ ئه‌و هێناوێتی، گوێڕایه‌ڵیكردنی و نه‌شكاندنی فه‌رمانی، به‌دادوه‌ركردنی له‌ هه‌موو كاروبارێكدا و ڕازیبوون به‌ حوكمی، دانانی له‌ پله‌ی به‌رزی خۆیدا به‌بێ زێده‌ڕۆیی و كه‌مایه‌تی، شوێنكه‌وتنی و كردنی به‌ پێشه‌نگ و ڕێبه‌ر له‌ تێكڕای كاروباراندا، خۆشویستنی به‌ ڕاده‌ی زیاتر له‌: گیان و ماڵ و ژن و منداڵ و تێكڕای خه‌ڵكی، هه‌روه‌ها ڕێز گرتنی و سه‌رخستنی ئایینه‌كه‌ی و به‌رگری كردن له‌ سوننه‌ته‌كه‌ی و سه‌ڵاواتدان له‌سه‌ری، هه‌روه‌ك فه‌رموویه‌تی: (إن من أفضل أيامكم يوم الجمعة فيه خلق آدم وفيه النفخة وفيه الصعقة فأكثروا علي من الصلاة فيه فإن صلاتكم معروضة علي فقال رجل يا رسول الله كيف تعرض صلاتنا عليك وقد أرمت يعني بليت فقال إن الله حرم على الأرض أن تأكل أجساد الأنبياء) [1]، واته‌: "ڕۆژی هه‌ینی له‌ باشترینی ڕۆژه‌كانتانه‌، ئاده‌م له‌و ڕۆژه‌دا درووست كرا، فووی كه‌ڕه‌نا و ناڵه‌ی كۆتایی دونیاش هه‌ر له‌ هه‌ینیدا ده‌بێت، جا له‌و ڕۆژه‌دا سه‌ڵاواتی زۆرم له‌سه‌ر بده‌ن، چونكه‌ سه‌ڵاواته‌كانتان پیشانم ده‌درێن، پیاوێك وتی: ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری خودا! چۆن سه‌ڵاواته‌كانمان پیشانت ده‌درێن كاتێك تۆ جه‌سته‌ت زه‌وی خواردبێتی؟ پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) فه‌رمووی: خودا حه‌رامی كردووه‌ له‌سه‌ر زه‌وی؛ كه‌ جه‌سته‌ی پێغه‌مبه‌ران بخوات ".

فه‌رموون ئێوه‌ و ئه‌و مافانه‌ به‌ نه‌ختی و به‌ پوختی:
یه‌كه‌م: ئیمان پێبوونی و باوه‌ڕ به‌ هه‌رچییه‌ك كه‌ ئه‌و هێناوێتی، خودای گه‌وره‌ فه‌رموویه‌تی: فَآَمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَالنُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنَا وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ ([2])، واته‌: " ده‌سا ئیمان بێنن به‌ خودا و پێغه‌مبه‌ری و به‌و ڕووناكییه‌ش كه‌ ناردوومانه‌ته‌ خوارێ. خوداش له‌ هه‌ركارێك كه‌ ئێوه‌ ده‌یكه‌ن ئاگاداره‌ ". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: فَآَمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ النَّبِيِّ الْأُمِّيِّ الَّذِي يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَكَلِمَاتِهِ وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ([3])، واته‌: " ده‌سا ئێوه‌ ئیمان بێنن به‌ خودا و ئه‌و پێغه‌مبه‌ره‌ نه‌خوێنده‌واره‌ی كه‌ خۆیشی ئیمانی هه‌یه‌ به‌ خودا و وته‌كانی، شوێنیشی بكه‌ون، به‌ ئومێدی ئه‌وه‌ی ڕێڕاست بن ". هه‌ر له‌و باره‌یه‌وه‌ فه‌رموویه‌تی: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَآَمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ وَيَجْعَلْ لَكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ([4])، واته‌: " ئه‌ی ئه‌وانه‌ی كه‌ ئیمانتان هێناوه‌! له‌ خودا بترسن و ئیمان به‌ پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ی بێنن، جا دوو به‌رامبه‌ر‌ له‌ میهری خۆیتان ده‌داتێ و ڕووناكییه‌كیشتان بۆ هه‌ڵده‌كات كه‌ ڕێگه‌ی ڕاستی پێ بپێون و له‌ گوناهه‌كانیشتان ده‌بوورێت، خودا لێبورده‌ و میهرداره‌". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: وَمَنْ لَمْ يُؤْمِنْ بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ فَإِنَّا أَعْتَدْنَا لِلْكَافِرِينَ سَعِيرًا ([5])، واته‌: " هه‌ر كه‌سێكیش ئیمانی نه‌بێ به‌ خودا و پێغه‌مبه‌ری؛ ئه‌وه‌ ئێمه‌ بۆ ئه‌و كافرانه‌ گڕی ئاگرمان خۆش كردووه‌ ". پێغه‌مبه‌ری خوداش (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) فه‌رموویه‌تی: (أمرت أن أقاتل الناس حتى يشهدوا أن لا إله إلا الله ويؤمنوا بي وبما جئت به) ([6])، واته‌: " فه‌رمانم پێدراوه‌ كه‌ له‌گه‌ڵ خه‌ڵكی بجه‌نگم تا گه‌واهی ده‌ده‌ن كه‌ خودایه‌ك جگه‌ له‌ ئه‌ڵڵا بوونی نییه‌ و ئیمانیش به‌ من و ئه‌و ئایینه‌ دێنن كه‌ هێناومه‌ ".

ئیمانیش به‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) بریتییه‌ له‌: باوه‌ڕ به‌ پێغه‌مبه‌رێتیی ئه‌و، كه‌ خودا ناردوویه‌تی بۆ جنۆكه‌ و مرۆڤ، هه‌روه‌ها به‌ڕاست زانینی هه‌موو ئه‌وه‌ی كه‌ ئه‌و هێناوێتی و فه‌رموویه‌تی، ئه‌و بڕوای دڵه‌ش بسه‌لمێنێت به‌ گه‌واهیی زمان كه‌ موحه‌ممه‌د (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) پێغه‌مبه‌ری خودایه‌، جا كه‌ بڕوای دڵ و گه‌واهیی زمان كۆبوونه‌وه‌، ئه‌وه‌ ده‌بێت له‌ كرداریشیدا ڕه‌نگ بداته‌وه‌، به‌م چه‌شنه‌ سه‌ره‌نجام ئیمانی به‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) تێروته‌واو ده‌بێت.

دوه‌ه‌م: پێڕه‌وی كردنی فه‌رمانی و سه‌رپێچی نه‌كردنی: كه‌ ئیمان پێبوونی و به‌ڕاست زانینی هه‌رچییه‌ك كه‌ هێناوێتی واجب بێت؛ ئه‌وه‌ بێگومان به‌فه‌رمان هه‌ڵسانیشی واجبه‌، چونكه‌ ئه‌وه‌ش له‌ ڕێزه‌ی ئه‌وانه‌یه‌ كه‌ هێناوێتی، خودای گه‌وره‌ فه‌رموویه‌تی: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَلَا تَوَلَّوْا عَنْهُ وَأَنْتُمْ تَسْمَعُونَ ([7])، واته‌: " ئه‌ی ئه‌وانه‌ی كه‌ ئیمانتان هێناوه‌! فه‌رمانبه‌ری خودا و پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ی بن و خۆتانی لێ مه‌بوێرن، له‌كاتێكدا كه‌ ـ فه‌رمایشته‌كانی خودا و پێغه‌مبه‌ریش (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) ـ ده‌بیستن ". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: وَمَا آَتَاكُمُ الرَّسُولُ فَخُذُوهُ وَمَا نَهَاكُمْ عَنْهُ فَانْتَهُوا ([8])، واته‌: " هه‌رچی پێغه‌مبه‌ر پێتان ده‌دات وه‌ریگرن و هه‌رچییه‌كیش كه‌ قه‌ده‌غه‌ی ده‌كات لێتان لێوه‌ی دوور بن ". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: فَلْيَحْذَرِ الَّذِينَ يُخَالِفُونَ عَنْ أَمْرِهِ أَنْ تُصِيبَهُمْ فِتْنَةٌ أَوْ يُصِيبَهُمْ عَذَابٌ أَلِيمٌ ([9])، واته‌: " ئه‌وانه‌ی كه‌ سه‌رپێچی له‌ فه‌رمانی ئه‌و ـ واته‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) ـ ده‌كه‌ن؛ با بترسن له‌وه‌ی كه‌ به‌ڵایه‌كیان به‌سه‌ر بێت یان تووشی ئه‌شكه‌نجه‌یه‌كی به‌ئێش بن ". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: وَمَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ يُدْخِلْهُ جَنَّاتٍ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهَارُ خَالِدِينَ فِيهَا وَذَلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيمُ * وَمَنْ يَعْصِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَتَعَدَّ حُدُودَهُ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيهَا وَلَهُ عَذَابٌ مُهِينٌ ([10])، واته‌: " هه‌ركه‌سێك فه‌رمانبه‌ری خودا و پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ی بێت؛ ئه‌وه‌ ده‌یخاته‌ناو باخاتێكه‌وه‌ كه‌ ڕووباریان به‌به‌ردا ده‌ڕوات بۆ هه‌تاهه‌تا ده‌مێننه‌وه‌ تێیدا و ئائه‌وه‌یه‌ پیرۆزیی مه‌زن * هه‌ركه‌سێكیش له‌ فه‌رمانی خودا و پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ی ده‌رچێت و له‌ سنووره‌كانی خودا تێپه‌ڕێت؛ ئه‌وه‌ ده‌یخاته‌ناو ئاگرێك كه‌ بۆ هه‌تاهه‌تایه‌ تێیدا ده‌مێنێته‌وه‌ و سزایه‌كی سه‌رشۆڕكه‌ری بۆ هه‌یه‌ ".

هه‌ر له‌مه‌ڕ فه‌رمانبه‌ری كردنی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم)؛ ئه‌بوهوره‌یره‌ خودا لێی ڕازی بێت ده‌گێڕێته‌وه‌ كه‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) فه‌رموویه‌تی: (من أطاعني فقد أطاع الله ومن عصاني فقد عصى الله) ([11])، واته‌: " ئه‌وه‌ی فه‌رمانبه‌ری من بێت ئه‌وه‌ فه‌رمانبه‌ری خودایه‌، هه‌ركێش له‌ فه‌رمانی من ده‌رچێت ئه‌وه‌ له‌ فه‌رمانی خودا ده‌رچووه‌". هه‌روه‌ها له‌ نێو خه‌ڵكیدا فه‌رمووی: هه‌موو ئۆمه‌ته‌كه‌م ده‌ڕۆنه‌ به‌هه‌شت مه‌گه‌ر كه‌سێك خۆی نه‌یه‌وێت، وتیان ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر خوا (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) جا كێ هه‌یه‌ نه‌یه‌وێت؟ له‌وه‌ڵامیاندا فه‌رمووی: ئه‌وه‌ی فه‌رمانبه‌ری من بێت؛ ئه‌وه‌ ده‌چێته‌ به‌هه‌شت، ئه‌وه‌شی فه‌رمانم بشكێنێت؛ ئه‌وه‌ نه‌یویستووه‌ "([12]).

سێیه‌م: شوێنكه‌وتنی، به‌وه‌ی كه‌ بیكه‌یت به‌ پێشه‌نگ و ڕێبه‌ری خۆت له‌ هه‌موو كاروبارێكدا و، گرتنه‌به‌ری ڕێبازی پیرۆزی: خودای گه‌وره‌ فه‌رموویه‌تی: قُلْ إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ اللَّهَ فَاتَّبِعُونِي يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوبَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَحِيمٌ ([13])، واته‌: " بڵێ: ئه‌گه‌ر خوداتان به‌ڕاستی خۆش ده‌وێت؛ ئه‌وه‌ شوێنی من بكه‌ون، ئه‌وجا خوداش ئێوه‌ی خۆش ده‌وێت و له‌ گوناهه‌كانتان خۆش ده‌بێت، خودا به‌خشنده‌ ومیهرداره‌ ". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: وَاتَّبِعُوهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ ([14])، واته‌: "شوێنی ـ پێغه‌مبه‌ر ـ بكه‌ون تا بكه‌ونه‌ سه‌ر ڕێگه‌ی ڕاست". به‌ڵێ ده‌بێ له‌ سه‌ر ڕێڕه‌وی ئه‌و بڕۆین و ده‌ست به‌ سوننه‌ته‌كه‌یه‌وه‌ بگرین، هه‌ر پێغه‌مبه‌ری خوا (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) خۆی فه‌رموویه‌تی: (من رغب عن سنتي فليس مني) ([15])، واته‌: " ئه‌وه‌ی پشت له‌ سوننه‌تم بكات ئه‌وه‌ له‌ من نییه‌ ".

چواره‌م: خۆشویستنی به‌ ڕاده‌یه‌ك؛ پتر له‌: خێزان ، منداڵ ، باوك ، دایك و تێكڕای خه‌ڵكیش: قُلْ إِنْ كَانَ آَبَاؤُكُمْ وَأَبْنَاؤُكُمْ وَإِخْوَانُكُمْ وَأَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيرَتُكُمْ وَأَمْوَالٌ اقْتَرَفْتُمُوهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسَاكِنُ تَرْضَوْنَهَا أَحَبَّ إِلَيْكُمْ مِنَ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَجِهَادٍ فِي سَبِيلِهِ فَتَرَبَّصُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ وَاللَّهُ لَا يَهْدِي الْقَوْمَ الْفَاسِقِينَ ([16])، واته‌: " بڵێ: ئه‌گه‌ر باوك ، وه‌چه‌ ، برا ، ژن ، هۆز و ئه‌و سامانه‌ی كه‌ په‌یداتانكردووه‌ و بازرگانیه‌ك كه‌ ده‌ترسن له‌ بره‌و بكه‌وێت و ئه‌و خانووبه‌ره‌یه‌ی كه‌ دڵتان پێی خۆشه‌، ـ ئه‌گه‌ر ئه‌مانه‌تان هه‌موو ـ له‌ لا خۆشه‌ویستتره‌ له‌ خودا و پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ی و جیهادكردن له‌ ڕێی خوادا؛ ئه‌وه‌ چاوه‌نواڕ بن تا فه‌رمانی خودا دێت ـ واته‌ تۆڵه‌ و سزای خودا ـ خودا ڕێنمایی له‌ڕێلاده‌ران ناكات". وه‌ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) فه‌رموویه‌تی: (لا يؤمن أحدكم حتى أكون أحب إليه من والده وولده والناس أجمعين) ([17])، واته‌: " هیچ یه‌كێك له‌ ئێوه‌ ئیمانی نابێت ـ واته‌ ئیمانی ته‌واو نابێت ـ تا منی له‌ لا خوشه‌ویستتر نه‌بێت له‌: باوكی و وه‌چه‌ی وتێكڕای خه‌ڵكیش ".

له‌ فه‌رمووده‌شدا هاتووه‌ كه‌ پاداشتی خۆشویستنی بریتییه‌ له‌ پێكه‌وه‌ بوون له‌گه‌ڵیدا له‌ به‌هه‌شت:
كاتێك كه‌ پیاوێك پرسیاری له‌باره‌ی قیامه‌ته‌وه‌ لێكرد؛ له‌ وه‌ڵامدا پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) پێی فه‌رموو: " چیت بۆ ئاماده‌ كردووه‌؟ كابرا وتی: ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر خوا (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) ئه‌وه‌ی ڕاستی بێت نوێژ و ڕۆژوو و سه‌ده‌قه‌ی زۆرم بۆ ئاماده‌ نه‌كردووه‌، به‌ڵام خودا و پێغه‌مبه‌ریم خۆش ده‌وێت، پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) پێی فه‌رموو: تۆ ڵه‌گه‌ڵ ئه‌وه‌یت كه‌ خۆشت ده‌وێت "([18]).

كاتێكیش كه‌ عومه‌ری كوڕی خه‌تتاب خودا لێی ڕازی بێت وتی: " ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری خوا (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) تۆ له‌ هه‌موو شتێك خۆشه‌ویستتریت له‌لام بێجگه‌ له‌خۆم، پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) فه‌رمووی: نه‌خێر، سوێند به‌وه‌ی كه‌ گیانمی به‌ ده‌سته‌، نابێت تا له‌ خۆشت خۆشه‌ویستتر نه‌بم لات، ئه‌وجا عومه‌ر فه‌رمووی: سوێند به‌ خوا ئائێستا له‌خۆشم خۆشه‌ویستتریت لام، پێغه‌مبه‌ری خوداش (صلى الله عليه وسلم) فه‌رمووی: ئێستا ته‌واوه‌ ئه‌ی عومه‌ر "([19]).

هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: " سێ ئاكار هه‌ن، هه‌ركه‌سێك تێیدا بن؛ ئه‌وه‌ شیرینیی ئیمانی چه‌شتووه‌: خودا و پێغه‌مبه‌ری خودای له‌ هه‌رچی بێجگه‌ له‌وانه‌ خۆشتر بوێت، ئه‌گه‌ر كه‌سێكیشی خۆش ویست؛ ته‌نیا له‌به‌ر خودا خۆشی بوێت، ئه‌مه‌نده‌ش پێی ناخۆش بێت بگه‌ڕێته‌وه‌ بۆ كوفر، له‌پاش ئه‌وه‌ی كه‌ خودا ده‌ربازی كردووه‌ لێی، هێنده‌ی ئه‌وه‌ی كه‌ پێ ناخۆشه‌ فڕێ درێته‌ ئاگره‌وه‌ "([20]).

"گومانیش له‌وه‌دا نییه‌، كه‌ هه‌ر كه‌سێك خودا سه‌ركه‌وتووی بكات له‌وه‌دا؛ ئه‌وه‌ بێگومان تام و شیریینی ئیمان ده‌چێژێت، ئیتر چێژ له‌ فه‌رمانبه‌رداری وه‌رده‌گرێت و هه‌موو سه‌ختییه‌ك له‌ پێناوی ڕه‌زامه‌ندیی خودای گه‌وره‌ و پێغه‌مبه‌ره‌كه‌یدا (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) هه‌ڵده‌گرێت، هیچ ڕێگه‌یه‌كیش ناگرێته‌به‌ر كه‌ له‌گه‌ڵ شه‌ریعه‌ته‌كه‌ی موحه‌ممه‌د (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) دا كۆك نه‌بێت، چونكه‌ ئیدی ئه‌و ڕازی بووه‌ به‌ پێغه‌مبه‌رێتیی ئه‌و و خۆشی ده‌وێت، هه‌ركه‌سێكیش به‌ ڕاستی و له‌ دڵه‌وه‌ خۆشی بوێت؛ دیاره‌ كه‌ فه‌رمانی ناشكێنێت، هه‌ر له‌به‌ر ئه‌مه‌یه‌ كه‌ گوتراوه‌:"

تعصي الإله وأنت تُظْهر حُبَّهُ

هذا لعمري في القياسِ بديعُ

لو كان حُبَّكَ صادقاً لأطعته

إن المُحبَّ لمن يُحِبُّ مُطيعُ
([21])

واته‌:

گه‌ر خوات خۆش ده‌وێت بۆ یاخیت له‌ ڕێی

ئاوا خه‌ریكیت ناماقوڵ ده‌ڵێی

ئه‌گه‌ر ڕاست ده‌كه‌ی فه‌رمانبه‌ری به

ڕێگه‌ی خۆشه‌ویست نابێ لاده‌ی لێی



نیشانه‌كانی خۆشویستنی پێغه‌مبه‌ریش (صلی الله‌ عليه‌ وسلم)، له‌ پێڕه‌وی كردنی و شوێنكه‌وتنی سوننه‌ته‌كه‌ی و جێبه‌جێ كردنی فه‌رمانه‌كانی و دوور كه‌وتنه‌وه‌ی له‌ قه‌ده‌غه‌ كراوه‌كانی و هه‌روه‌ها خۆ ڕازاندنه‌وه‌ به‌ ئاكاره‌ به‌رزه‌كانیدا خۆی ده‌نوێنێت، له‌ خۆشی و ناخۆشی و ئاسووده‌یی و ته‌نگانه‌دا، بێگومانیش ئه‌وه‌ی شتێكی خۆش بوێت به‌رزی ڕاده‌گرێت، ڕه‌زامه‌ندیی ئه‌وی به‌لاوه‌ گرنگه‌، ئه‌گینا ڕاستگۆ نابێت له‌ خۆشه‌ویستییه‌كه‌یدا و ته‌نیا زاره‌كییه‌ و له‌ دڵه‌وه‌ نییه‌.

هه‌روه‌ها له‌ نیشانه‌كانی خۆشه‌ویستیی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم)؛ دڵسۆزی " النصيحة " یه‌ بۆی، هه‌روه‌ك فه‌رموویه‌تی: " دین دڵسۆزییه‌ " وتیان بۆ كێ ئه‌ی پێغه‌مبه‌ری خودا؟ فه‌رمووی: " بۆ خودا و پێغه‌مبه‌ر و پێشه‌وایانانی موسوڵمانان و موسوڵمانانیش به‌ گشتی "([22]). دڵسۆزیش بۆ پێغه‌مبه‌ری خودا (صلی الله‌ عليه‌ وسلم)؛ بریتیه‌ له‌: باوه‌ڕ هه‌بوون به‌ پێغه‌مبه‌رێتیی ئه‌و، پێڕه‌وی كردن له‌ فه‌رمانه‌كانی و دوور كه‌وتنه‌وه‌ له‌ قه‌ده‌غه‌كانی، هاریكاری و پشتیوانی كردنی و پارێزگاری لێكردنی، چ به‌ زیندوویی و چ له‌ پاش مردنی، هه‌روه‌ها زیندوو ڕاگرتنی ڕێباز و سوننه‌تی، كارپێكردنی، فێربوونی، فێركردنی خه‌ڵكی دیكه‌، به‌رگری كردن لێی و بڵاوكرنه‌وه‌ی، هه‌روه‌ها له‌ به‌ركردنی ڕه‌وشته‌ جوانه‌كانی و ئاكاره‌ به‌رزه‌كانی.

پێنجه‌م: ڕێز لێگرتنی و هاوپشتی كردنی: وه‌ك كه‌ خودای گه‌وره‌ فه‌رموویه‌تی: لِتُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ وَتُعَزِّرُوهُ وَتُوَقِّرُوهُ... ([23])، واته‌: " تا ئیمان بێنن به‌ خودا و پێغه‌مبه‌ری و پشتیوانیی لێ بكه‌ن و ڕێزی بگرن... ". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ وَاتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ ([24])، واته‌: " ئه‌ی ئه‌وانه‌ی كه‌ ئیمانتان هێناوه‌! نه‌كه‌ن پێشی خودا و پێغه‌مبه‌ره‌كه‌ی بكه‌ون ـ له‌ كردار و گوفتارتاندا ـ له‌ خوداش بترسن، خودا بیسه‌ر و زانایه‌ ". هه‌ر له‌ باره‌ی ڕێزگرتنی پێغه‌مبه‌ره‌وه‌ (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) فه‌رموویه‌تی: لَا تَجْعَلُوا دُعَاءَ الرَّسُولِ بَيْنَكُمْ كَدُعَاءِ بَعْضِكُمْ بَعْضًا... ([25])، واته‌: " بانگ كردنی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) له‌ نێوانتاندا وه‌ك بانگكردنی یه‌كتریی خۆتان هه‌ژمار مه‌كه‌ن... ".

جا ڕێزگرتنی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) له‌پاش مردنیشی هه‌روه‌ك كاتی ژیانی پێویسته‌، ئه‌ویش له‌ كاتی باس كردنی فه‌رمووده‌ و سوننه‌ته‌كه‌یدا و له‌ كاتی بیستنی ناو و سه‌ربورده‌ی ژیانیدا، هه‌روها به‌ فێربوونی سوننه‌ته‌كه‌ی و بانگه‌واز كردن بۆی و سه‌رخستنی.

شه‌شه‌م: سه‌ڵاوت دان له‌سه‌ری (صلی الله‌ عليه‌ وسلم)، خوادی گه‌وره‌ فه‌رموویه‌تی: إِنَّ اللَّهَ وَمَلَائِكَتَهُ يُصَلُّونَ عَلَى النَّبِيِّ يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا صَلُّوا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوا تَسْلِيمًا ([26])، واته‌: " خودا و فریشته‌كانی سه‌ڵاوات ده‌ده‌ن له‌سه‌ر پێغه‌مبه‌ر، ئه‌ی ئه‌وانه‌ی كه‌ ئیمانتان هێناوه‌! ئێوه‌ش سه‌ڵاواتی له‌سه‌ر بده‌ن و به‌ دڵ و به‌ گیان سڵاوی خودای لێ بكه‌ن ". پێغه‌مبه‌ریش (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) فه‌رموویه‌تی: (من صلى علي صلاة صلى الله عليه بها عشرا) ([27])، واته‌: " ئه‌وه‌ی یه‌ك سه‌ڵاواتم له‌سه‌ر بدات؛ له‌ به‌رامبه‌ردا خودای گه‌وره‌ ده‌ سه‌ڵاواتی له‌سه‌ر ده‌دات ".

هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: (لا تجعلوا بيوتكم قبورا و لا تجعلوا قبري عيدا و صلوا علي فإن صلاتكم تبلغني حيث كنتم) ([28])، واته‌: " ماڵه‌كانتان مه‌كه‌ن به‌ گۆڕستان، گۆڕه‌كه‌یشم نه‌كه‌ن به‌ جه‌ژنگه‌ ـ واته‌ نه‌یكه‌ن به‌ جێی كۆبوونه‌وه‌ بۆ جه‌ژن گێڕان ـ ، سه‌ڵاواتیشم له‌سه‌ر بده‌ن، چونكه‌ له‌ هه‌ر كوێیه‌كه‌وه‌ سه‌ڵاواتم له‌سه‌ر بده‌ن پێم ده‌گات ". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: (البخيل من ذكرت عنده فلم يصل علي) ([29])، واته‌: " به‌رچاوته‌نگ كه‌سێكه‌ كه‌ من له‌لایدا ناوم ببرێت؛ كه‌چی سه‌ڵاواتم له‌سه‌ر نه‌دات". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: (ما جلس قوم مجلسا لم يذكروا الله فيه و لم يصلوا على نبيهم إلا كان عليهم ترة فإن شاء عذبهم و إن شاء غفر لهم) ([30])، واته‌: " هه‌ر ده‌سته‌ خه‌ڵكێك كۆ ببنه‌وه‌ و له‌ كۆڕه‌كه‌یاندا یادی خودا نه‌كه‌ن و سه‌ڵاواتیش نه‌ده‌ن له‌سه‌ر پێغه‌مبه‌ره‌كه‌یان؛ ئه‌وه‌ ده‌بێته‌ په‌ژاره‌ له‌سه‌ریان‌، جا ـ خودای گه‌وره‌ ـ به‌ ویستی خۆیه‌تی سزایان بدات، یان بیانبه‌خشێت ". هه‌ره‌وها فه‌رموویه‌تی: (رغم أنف رجل ذكرت عنده فلم يصل علي) ([31])، واته‌: " لووتی له‌ خۆڵ چه‌قێ؛ هه‌ركه‌سێك كه‌ منی له‌لادا ناو ببرێت و سه‌ڵاواتم له‌سه‌ر نه‌دات".

له‌و كات و ساتانه‌ی كه‌ سه‌ڵاواتی تێدا ده‌درێت:

ئه‌و شوێن و كاتانه‌ی كه‌ تێیاندا سه‌ڵاوات ده‌درێت له‌سه‌ر پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) ؛ گه‌لێك زۆرن، ئیمامی ئیبنولقه‌ییم له‌ كتێبی(جلاء الأفهام في الصلاة والسلام على خير الأنام) دا چلویه‌ك كات و ساتی باس كردووه‌، بۆ نموونه‌:

كاتی چوون ناو مزگه‌وت، كاتی هاتنه‌ ده‌ره‌وه‌ له‌مزگه‌وت، پاش وه‌ڵام دانه‌وه‌ی بانگده‌ر، كاتی قامه‌ت، كاتی پاڕانه‌وه‌، له‌ پاش ته‌حیات له‌ نوێژدا، له‌ نوێژی مردوودا، به‌یانیان و ئێواران، ڕۆژانیی هه‌ینی، له‌ كۆڕ و كۆمه‌ڵدا پێش بڵاوه‌ كردن، له‌ وتاردا وه‌ك: هه‌ردوو وتاره‌كه‌ی نوێژی هه‌ینی، له‌ كاتی نووسینی ناویدا، له‌ كاتی نوێژی چێژنان له‌ نێوان ته‌كبیراته‌كاندا، له‌ كۆتایی دوعای قونوتدا، له‌سه‌ر سه‌فا و مه‌روه‌، له‌ كاتی ڕاوه‌ستان له‌لای گۆڕه‌كه‌یدا، له‌ كاتی دڵته‌نگی و ته‌نگانه‌ و داوای لێخۆشبووندا، پاش گوناهـ كردن بۆ ئه‌وه‌ی هه‌ڵیوه‌رێنێ، هه‌روه‌ها جێگه‌لێكی دیكه‌ش كه‌ ئیمامی ناوبراو له‌ كتێبه‌كه‌یدا تۆماری كردوون.


ئه‌گه‌ر له‌ باره‌ی فه‌زڵ و گه‌وره‌یی پاداشتی سه‌ڵاواتدا جگه‌ له‌م فه‌رمووده‌یه‌ی خواره‌وه‌ هیچی دیكه‌ش نه‌هاتبا ئه‌وه‌ هێشتا هه‌ر به‌س بوو:

پێغه‌مبه‌ری خودا (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) فه‌روموویه‌تی: (من صلى علي صلاة واحدة صلى الله عليه عشر صلوات وحطت عنه عشر خطيئات ورفعت له عشر درجات) ([32])، واته‌: " هه‌ر كه‌سێك ته‌نیا یه‌ك جار سه‌ڵاواتم له‌سه‌ر بدات؛ خودا ده‌ سه‌ڵاواتی له‌سه‌ر ده‌دات، ده‌ گوناهی له‌سه‌ر ده‌سڕێته‌وه‌ و ده‌ پله‌ش به‌رز ده‌بێته‌وه‌ ".

حه‌وته‌م: كردنی به‌ دادوه‌ر له‌ كێشه‌كاندا و ڕازی بوون به‌ حوكمی: خودای گه‌وره‌ فه‌رموویه‌تی: يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا أَطِيعُوا اللَّهَ وَأَطِيعُوا الرَّسُولَ وَأُولِي الْأَمْرِ مِنْكُمْ فَإِنْ تَنَازَعْتُمْ فِي شَيْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَى اللَّهِ وَالرَّسُولِ إِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُونَ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الْآَخِرِ ذَلِكَ خَيْرٌ وَأَحْسَنُ تَأْوِيلًا ([33])، واته‌: " ئه‌ی ئه‌وانی كه‌ ئیمانتان هێناوه‌! فه‌رمانبه‌ری خودا و فه‌رمانبه‌ری پێغه‌مبه‌ر و كاربه‌ده‌ستانی خۆتان بن، هه‌ركاتێكیش له‌ شتێكدا بوو به‌ مشتومڕتان؛ بیگێڕنه‌وه‌ بۆ لای ـ حوكمی ـ خودا و پێغه‌مبه‌ر، ئه‌گه‌ر ئیمانتان به‌ خودا و ڕۆژی دوایی هه‌یه‌، ئه‌مه‌ باشتره‌ بۆتان و ئاكامی چاكتری هه‌یه‌ ". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُونَ حَتَّى يُحَكِّمُوكَ فِيمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوا فِي أَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوا تَسْلِيمًا ([34])، واته‌: " نه‌خێر سوێند به‌ په‌روه‌ردگارت، ئیماندار نابن؛ هه‌تا تۆ ده‌كه‌ن به‌ دادوه‌ر له‌ هه‌ر كێشه‌یه‌ك كه‌ له‌ نێوانیاندا ڕوو ده‌دات؛ پاشان له‌ ناخی دڵیشیاندا هیچ ته‌نگییه‌ك به‌دی نه‌كه‌ن له‌ هه‌مبه‌ر ئه‌و دادوه‌رییه‌ی تۆ و به‌ ته‌واویش ملكه‌چ بن ". ئه‌م دادوه‌رییه‌ش له‌ پاش پێغه‌مبه‌ر خۆی (صلى الله عليه وسلم) ؛ بۆ سوننه‌ت و شه‌ریعه‌ته‌كه‌ی ده‌بێت.

هه‌شته‌م: دانانی له‌و پله‌وپایه‌ی خۆیدا كه‌ هه‌یه‌تی، به‌ بێ زێده‌ڕۆیی و كه‌مایه‌تی: موحه‌ممه‌د (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) به‌نده‌ و پێغه‌مبه‌ری خودایه‌، چاكترین پێغه‌مبه‌ران و نێردراوه‌كانیشه‌، سه‌رداری ئه‌وه‌ڵ و ئاخری ئافراوه‌كانه‌، خاوه‌نی پێگه‌ی په‌سه‌ند "المقام المحمود" و حه‌وزی كه‌وسه‌ره‌، به‌ڵام سه‌ره‌ڕای ئه‌مانه‌ش؛ پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ عليه‌ وسلم) مرۆڤه‌ و هیچ زیان و سوودێكی له‌ده‌ست نایه‌ت، نه‌ بۆ خۆی و نه‌ بۆ غه‌یری خۆی، مه‌گه‌ر شتێك كه‌ خودا ویستی لێ بێت، خودای گه‌وره‌ فه‌رموویه‌تی: قُلْ لَا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزَائِنُ اللَّهِ وَلَا أَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَا أَقُولُ لَكُمْ إِنِّي مَلَكٌ إِنْ أَتَّبِعُ إِلَّا مَا يُوحَى إِلَيَّ ([35])، واته‌: " بڵێ: خۆ من پێتان ناڵێم گه‌نجینه‌كانی خودا لای منن، له‌ غه‌یبیش نازانم، پێشتان ناڵێم كه‌ من فریشته‌م، من ته‌نیا ئه‌وه‌ پێڕه‌و ده‌كه‌م كه‌ خودا به‌ وه‌حی بۆی ناردووم ". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: قُلْ لَا أَمْلِكُ لِنَفْسِي نَفْعًا وَلَا ضَرًّا إِلَّا مَا شَاءَ اللَّهُ وَلَوْ كُنْتُ أَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوءُ إِنْ أَنَا إِلَّا نَذِيرٌ وَبَشِيرٌ لِقَوْمٍ يُؤْمِنُونَ ([36])، واته‌: " بڵێ: من بۆ خودی خۆیشم هیچ سوود و زیانێكم به‌ده‌ست نییه‌، مه‌گه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ خودا بیه‌وێت، گه‌ر غه‌یبم بزانییایه‌ خێری زۆرم به‌ده‌ست ده‌هێنا و زیانیشم تووش نه‌ده‌هات، من ته‌نیا ترسێنه‌ر و مژده‌ده‌رێكم، بۆ خه‌ڵكێك كه‌ ئیمان ده‌هێنن ". هه‌روه‌ها فه‌رموویه‌تی: قُلْ إِنِّي لَا أَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَلَا رَشَدًا * قُلْ إِنِّي لَنْ يُجِيرَنِي مِنَ اللَّهِ أَحَدٌ وَلَنْ أَجِدَ مِنْ دُونِهِ مُلْتَحَدًا ([37])، واته‌: " بڵێ: من هیچ زیان و قازانجێكم له‌ ده‌ست نایه‌ت بۆتان * بڵێ: هیچ كه‌سێك له‌ سزای خودا په‌نام نادات ـ ئه‌گه‌ر له‌ فه‌رمانی لاده‌م ـ جگه‌ له‌ خوداش هیچ په‌نایه‌ك شك نابه‌م ".

پێغه‌مبه‌ری خودا وفاتی كرد هه‌روه‌ك پێغه‌مبه‌رانی دیكه‌، به‌ڵام ئایینه‌كه‌ی ماوه‌ته‌وه‌ و ده‌مێنێته‌وه‌ بۆ ڕۆژی دوایی، خودای گه‌وره‌ فه‌رموویه‌تی: إِنَّكَ مَيِّتٌ وَإِنَّهُمْ مَيِّتُونَ ([38])، واته‌:" تۆش ده‌مریت و ئه‌وانیش ده‌مرن "، به‌م چه‌شنه‌ ده‌بێ بزانین كه‌ ته‌نیا خودا به‌ تاك و ته‌نیا شایسته‌ی په‌رستن " عیباده‌ت " ه‌، به‌ بێ هاوه‌ڵ دانان، خودای گه‌وره‌ فه‌رموویه‌تی: قُلْ إِنَّ صَلَاتِي وَنُسُكِي وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِي لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ * لَا شَرِيكَ لَهُ وَبِذَلِكَ أُمِرْتُ وَأَنَا أَوَّلُ الْمُسْلِمِينَ ([39])، واته‌:" بڵێ: من نوێژ و قوربانی و ژیان و مردنم بۆ خودای په‌روه‌ردگاری جیهانه‌كانه‌ * هیچ هاوه‌ڵێكی نییه‌، به‌وه‌ش فه‌رمانم پێدراوه‌ و من له‌ ڕێزه‌ی موسوڵمانان یه‌كه‌مینم".

وصلى الله وسلم على نبينا محمد وعلى آله وأصحابه.

سه‌رنج:

ئه‌م بابه‌ته‌ وه‌رگێڕاوی به‌شێكه‌ له‌ كتێبی: (وداع الرسول -صلی الله‌ عليه‌ وسلم- لأمته دروس، وصايا، وعبرٌ، وعظات) دانراوی: شێخ سه‌عید بن عه‌لی بن وه‌هف ئه‌لقه‌حتانی، به‌ هه‌ندێك ده‌ستكاریی بێزیانه‌وه‌‌ وه‌رمگێڕاوه‌. به‌نده‌ی هه‌ژار: خدرنه‌ژاد كوردستانی.

--------------------------------------------------------------------------------

[1] ئه‌بووداوود و نه‌سائی و ئیبن‌ماجه‌ گێڕاویانه‌ته‌وه‌، ده‌قه‌كه‌ هی ئیبن‌ماجه‌یه‌، شێخ ئه‌لبانیش به‌ سه‌حیحی داناوه‌. بڕوانه‌: (صحيح سنن ابن ماجة) فه‌رمووده‌ی ژماره‌: 1085.

[2] سووره‌تی: "التغابن" ئایه‌تی: 8.

[3] سووره‌تی: "الأعراف" ئایه‌تی: 158.

[4] سووره‌تی: "الحديد" ئایه‌تی: 28.

[5] سووره‌تی: "الفتح" ئایه‌تی: 13.

[6] موسلیم گێڕاویێتییه‌وه‌.

[7] سووره‌تی: "الأنفال" ئایه‌تی: 20.

[8] سووره‌تی: "الحشر" ئایه‌تی: 7.

[9] سووره‌تی: "النور" ئایه‌تی: 63.

[10] سووره‌تی: "النساء" ئایه‌تی: 13 و 14.

[11] بوخاری و موسلیم گێڕاویانه‌ته‌وه‌.

[12] بوخاری گێڕاوێتییه‌وه‌.

[13] سووره‌تی: "آل عمران" ئایه‌تی: 31.

[14] سووره‌تی: "الأعراف" ئایه‌تی: 158.

[15] بوخاری و موسلیم گێڕاویانه‌ته‌وه‌.

[16] سووره‌تی: "التوبة" ئایه‌تی: 24.

[17] بوخاری و موسلیم گێڕاویانه‌ته‌وه‌.

[18] بوخاری و موسلیم گێڕاویانه‌ته‌وه‌.

[19] بوخاری و موسلیم گێڕاویانه‌ته‌وه‌.

[20] بوخاری و موسلیم گێڕاویانه‌ته‌وه‌.

[21] بڕوانه‌: (الشفاء بتعريف حقوق المصطفى صلّى الله عليه وسلّم: 2/549 و2/563).

[22] موسلیم گێڕاوێتیه‌وه‌.

[23] سووره‌تی: "الفتح" ئایه‌تی: 9.

[24] سووره‌تی: "الحجرات" ئایه‌تی: 1.

[25] سووره‌تی: "النور" ئایه‌تی: 63.

[26] سووره‌تی: "الأحزاب" ئایه‌تی: 56.

[27] موسلیم گێڕاوێتیه‌وه‌.

[28] ئه‌بوداود گێڕاوێتییه‌وه‌، شێخ ئه‌لبانیش به‌ سه‌حیحی داناوه‌، بڕوانه‌: (صحيح الجامع الصغير) فه‌رمووده‌ی ژماره‌: 7226.

[29] تیرمیزی و ئه‌حمه‌د و ته‌به‌رانی گێڕاویانه‌ته‌وه‌، شێخ ئه‌لبانیش به‌ سه‌حیحی داناوه‌، بڕوانه‌: (إرواء الغليل في تخريج أحاديث منار السبيل) فه‌رمووده‌ی ژماره‌: 5.

[30] تیرمیزی و حاكم گێڕاویانه‌ته‌وه‌، شێخ ئه‌لبانیش به‌ سه‌حیحی داناوه‌، بڕوانه‌: (سلسلة أحاديث الصحيحة) فه‌رمووده‌ی ژماره‌: 74.

[31] تیرمیزی و حاكم گێڕاویانه‌ته‌وه‌، شێخ ئه‌لبانیش به‌ سه‌حیحی داناوه‌، بڕوانه‌: (إرواء الغليل) فه‌رمووده‌ی ژماره‌: 6.

[32] نه‌سائی گێڕاوێتییه‌وه‌، شێخ ئه‌لبانیش به‌ سه‌حیحی داناوه‌، بڕوانه‌: (مشكاة المصابيح) فه‌رمووده‌ی ژماره‌: 922.

[33] سووره‌تی: "النساء" ئایه‌تی: 59.

[34] سووره‌تی: "النساء" ئایه‌تی: 65.

[35] سووره‌تی: "الأنعام" ئایه‌تی: 50.

[36] سووره‌تی: "الأعراف" ئایه‌تی: 188.

[37] سووره‌تی: "الجن" ئایه‌تی: 21 و 22.

[38] سووره‌تی: "الزمر" ئایه‌تی: 30.

[39] سووره‌تی: "الأنعام" ئایه‌تی: 162 و 163

لێدوانی خوێنه‌ران
لاپه‌ڕه ١/١
ژماره‌ی لێدوانه‌کان‌‌‌ [٢]
04.18.2008 17:20:18 GMT
له‌و رۆژه‌وه‌ رۆیشتوه‌ تۆراوه‌ دڵی من
هه‌رچه‌ند ده‌گه‌ڕێم بێ سه‌رو شوێن ماوه‌ دڵی من
ئاخۆ به ‌ چ شاخێکه‌وه‌ گیرساوه ‌دڵێ من
یاخۆ به‌ چ داخێکه‌وه‌ سوتاوه‌ دڵی من


زینب عثمان


04.18.2008 14:59:52 GMT
ده‌ستخۆشی له‌ برای به‌ڕێز ده‌که‌م بۆ ئه‌م بابه‌ته‌ جوان و ڕه‌نگینه‌ی، خوا بیکات به‌ مایه‌ی حه‌سه‌نات بۆ قیامه‌تی.. هیوادارم له‌م جۆره‌ بابه‌تانه‌ بێبه‌شمان نه‌کات.

هێمن عه‌بدولعه‌زیز


  ناو

ئه‌گه‌ر کۆمپیوته‌ره‌که‌ت سیسته‌می نووسینی‌ کوردیی سۆرانی تێدا نییه‌، کرته‌ی ئێره‌ بکه ‌(ته‌خته‌کلیلی کوردی)‌.

تكایه‌ ڕه‌چاوی ئه‌م تێبینییانه بكه‌:
١- ڕه‌خنه‌که‌ت بنیاتنه‌ر بێت و مه‌به‌ست سووکایه‌تی نه‌بێت.
٢- ده‌توانیت ده‌ستخۆشی، ڕه‌خنه‌ و پێشنیار له‌سه‌ر بابه‌ته‌که‌ لێره‌وه‌ بنووسیت.
٣- ئه‌گه‌رلێدوانه‌که‌ت جێگای گومانی نادروست بێت، بێ گومان بڵاو ناکرێته‌وه‌.
٤- ناو یان نازناوی خۆتت له‌بیر نه‌چێت .
تێبینی: تكایه لێدوانه‌كه‌ت به ئه‌لفوبێی عه‌ره‌بی بنووسه. به‌كارهێنانی ئه‌لفوبێی لاتینی ته‌نیا بۆ ناو یان وشه‌یه‌كی كورته، نه‌ك تێكڕای لێدوانه‌كه.
 
ناوه‌ڕۆك‌
قورئانی پیرۆز  
پێغه‌مبه‌ری خوا  
فه‌رمووده‌کان  
لێكۆڵینه‌وه‌  
عه‌قيده‌ی ته‌حاوی  
ته‌وه‌ر ‌و گفتوگۆ  
په‌روه‌رده‌ و بانگه‌واز  
دۆسیه‌ی‌ به‌گاوركردن  
دۆسیه‌ی عه‌لمانییه‌ت  
هه‌مه‌جۆره  
پرسیار و فه‌توا
پرسیار بنێره‌  
دوایین پرسیاره‌کان  
خشته‌ی به‌شه‌کان  
پرسیاری هه‌ڵبژارده‌‌  
فه‌توا‌ هاوچه‌رخه‌کان  
سه‌باره‌ت به‌ وه‌ڵامه‌کان  
هه‌مه‌جۆر
ته‌خته‌کلیلی کوردی  
په‌ڕتوکخانه‌  
فلاشگه‌ل  
گۆڕینی فۆنت  
فه‌رهه‌نگۆك‌  
سه‌رنجی خۆت بنووسه
latest
ده‌مڕاسته‌كه‌ی ئاوقاف دیسان شه‌كری شكاند  
نه هروعومه رسيان " لى بودن وبرايه تى بكه نه سه نكى مه حه ك

نه هرو عو مه رسيان


"
 
 
 
© هه‌موو مافێك پارێزراوه‌ بۆ ده‌نگی ئیسلام ١٤٢٩-١٤٣٠