مه‌رجه‌کانی تۆبه‌ کردن؛ تۆبه‌یه‌کی خوا ویستانه‌

مه‌رجه‌کانی تۆبه‌کردن
زانایان چه‌ند مه‌رجێکیان باس کردووه‌ بۆ تۆبه‌کردن که‌ ده‌رهێنراوه‌ له‌ ئایه‌ت و فه‌رموده‌ ڕاسته‌کان { بڕوانه‌ -ریاض الصالحین- للامام النووی و -مختصر منهاج القاصدین- لابن قدامة المقدسي} ، چونکه‌ تۆبه‌ هه‌ر ته‌نها وشه‌یه‌ک نییه‌ زمان ده‌ری ده‌بڕێ به‌ڵکوو ده‌بێ کرده‌وه‌شی له‌گه‌ڵ بێ که‌ به‌ڵگه‌بێت له‌سه‌ر ڕاستگۆیی تۆبه‌کاره‌که‌ .

جا مه‌رجه‌کانیش ئه‌مانه‌ن:

1- په‌شیمان نوواندن له‌سه‌ر کردنی تاوان: پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) ده‌فه‌رموێت (الندم توبة) رواه‌ أحمد و غیر صحیح الجامع (6803) واته‌: په‌شیمانی خۆی له‌ خۆیدا تۆبه‌ کردنه‌.
2- وازهێنان و ته‌رک کردنی تاوان.
3- سوور بون له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی جارێکی تر نه‌گه‌ڕێیته‌وه‌ سه‌ر ئه‌م تاوانه‌.
4- گه‌ڕانه‌وه‌ی ئه‌و ماف و حه‌قه‌ی که‌ به‌هۆی تۆبه‌کردنه‌که‌وه‌ ده‌بێ بیده‌یته‌وه‌، وه‌ک ئه‌و شتانه‌ی له‌ صه‌ڵکیت بردوه‌ یان داوای لێبووردن و خۆش بوون یان ته‌نازول کردن بۆ خاوه‌ن حه‌قه‌که‌.

تۆبه‌یه‌کی خوا ویستانه‌ :
وه‌ پێویسته‌ تۆبه‌که‌ به‌ ئیخلاصی بۆ خوای گه‌وره‌ بێت نه‌ک له‌به‌ر مه‌رامێکی تر یان له‌به‌ر نه‌بوونی توانا له‌سه‌ر تاوان کردن ، ئه‌وکاته‌ ئه‌مه‌ به‌ تۆبه کردن‌ دانانرێت بۆ نموونه‌ ئه‌گه‌ر که‌سێک بچێت بۆ دزیکردن و هیچی ده‌ست نه‌که‌وێت بیدزێت ، یان یه‌کێک واز له‌ عه‌ره‌ق خواردن بهێنێت له‌به‌ر ئه‌وه‌ی پزیشک ئاگاداری کردۆته‌وه‌ له‌ زیانه‌کانی ، یان له‌به‌ر ئه‌وه‌ی عه‌ره‌قی ده‌ست ناکاوێت .
پێغه‌مبه‌ر (صلى الله عليه وسلم) ده‌فه‌رموێت : (إن الله تعالی لا یقبل من العمل إلا ما کان له‌ خالصا ، وابتغی به‌ و جهه‌) رواه‌ النسائي صحیح الجامع (1856) واته‌ : خوای گه‌وره‌ کرده‌وه‌کان وه‌رناگرێ ئیللا ئه‌وه‌ی له‌ پێناو ئه‌ودا کراوه‌ و ئیخلاصی بۆ خوا تیا بووه‌ .