پێوه‌ندی بابه‌ت بنێره‌ نه‌خشه‌ی ماڵپه‌ڕ‌ ئێمه‌ کێین؟ ماڵه‌وه‌
 

 
٢٣-زولقیعده‌-١٤٢٩ ك به‌رامبه‌ر به‌ ٢١/١١/٢٠٠٨ ز
 
  سه‌ره‌تا :: ته‌وه‌ر ‌و گفتوگۆ :: هزری و سیاسی
print it چاپی بکه comment لێدوان بنێره‌ send mail بینێره بۆ هاوڕێکه‌ت‌
له‌لایه‌ن: ‌‌: هێمن عه‌بدولعه‌زیز | خوێنراوه‌ته‌وه‌: ١١٢٧ | ڕێكه‌وت: ٢٠٠٦/ ١/١١ | ئه‌م وتاره‌ پاشه‌كه‌وت بكه‌
جۆری فۆنت هه‌لبژێره قه‌باره‌ی تێکسته‌کان دیاری بکه:    فۆنت بنه‌ڕه‌تی بکه‌ره‌وه!

گۆرانیوتن و گوێگرتن لێی یان مۆسیقاژه‌نین و هه‌ڵپه‌ڕین پێــی

نه‌خۆشییه‌ك له‌ نه‌خۆشییه‌كانی زمان گۆرانیوتنه‌، كه‌وا حه‌یفه‌ ئه‌مڕۆ تاكبه‌تاكی ئوممه‌تی ئیسلامی پێیه‌وه‌ گرفتار بوونه‌. گۆرانیوتن جگه‌ له‌وه‌ی كه‌وا پیشه‌ی پیاوی موفلیس و دۆڕِاو و دوابڕِاو و ڕِه‌نجخراو بووه، له‌ سه‌رێَكی تره‌وه‌ به‌ ئه‌زموون وه‌رگیراوه‌، ئه‌وه‌ی كه‌وا زۆر گوێ له‌ گۆرانی یا مۆسیقا شل ده‌كات، دڵی ڕه‌ق ده‌بێَت و بێكه‌ڵك و بێنرخ ده‌بێَت؛ سه‌ره‌نجام ئاقیبه‌تی بێقیمه‌ت و دواڕِۆژی نه‌دامه‌ت ده‌بێت. فێَری سۆز و عاتیفه‌ی بێخێَر و هه‌ستونوستی نووستوو ده‌بێت..هه‌ر بۆیه‌ ده‌بینین قورئانی پیرۆز و فه‌رمووده‌ (صحیح) ه‌كانی پێَغه‌مبه‌ری پێشه‌وا (صلى الله عليه وسلم) و ڕِا و بۆچوونی زۆربه‌ی زۆری زانایان و خواناسان ئه‌وه‌یه‌ كه‌ گۆرانیوتن و مۆسیقاژه‌نین به‌ حه‌رِام زانراوه‌. ئێستاش با بچینه‌ خزمه‌ت هه‌َندێَك له‌م به‌ڵگانه.
یه‌كه‌م: قورِئانی پیرۆز ده‌فه‌رموێَت:
وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَيَتَّخِذَهَا هُزُواً أُولَئِكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُهِينٌ * وَإِذَا تُتْلَى عَلَيْهِ آيَاتُنَا وَلَّى مُسْتَكْبِراً كَأَنْ لَمْ يَسْمَعْهَا كَأَنَّ فِي أُذُنَيْهِ وَقْراً فَبَشِّرْهُ بِعَذَابٍ أَلِيمٍ [لقمان: ٧]
واته‌: هه‌ندێك له‌ خه‌ڵكی هه‌ن قسه‌ی بێخێَر و بێمانا ده‌كڕِن ( وه‌ك گۆرانییه‌ ناپوخته‌كان، كتێب و شریته‌ بێخێَره‌كان و هتد...) تا خۆی و كه‌سانی تریش له‌ رِێَبازی خوا ویَڵ بكات. بێ ئه‌وه‌ی هه‌ست بكات به‌ مه‌ترسیی كاره‌كه‌ی، بێ ئه‌وه‌ی هه‌ست بكات كه‌ چ كه‌تنێَك ده‌كات به‌ خۆی و به‌ خه‌ڵكی و‌ گاڵته‌ به‌ په‌یام و ڕِێَبازی خوا ده‌كات، ئا ئه‌وانه‌ سزایه‌كی رِیسواكه‌ر و ئابڕِووبه‌ر چاوه‌ڕێیانه‌. هه‌ر كاتێكیش ئایه‌تی ئێمه‌یان به‌سه‌را ده‌خوێنرێَته‌وه‌، فیز ده‌كه‌ن و فوو ده‌كه‌نه‌ خۆیان و پشت هه‌ڵده‌كه‌ن، هه‌روه‌ك نه‌یانبیستبێَت؛ هه‌روه‌ك گوێ یان گران و قورِس بووبێت. جا مژده‌ بده‌ (به‌و جۆره‌ كه‌سانه‌) به‌وه‌ی سزای به‌ئێَش چاوه‌ڕِێیانه‌.
سه‌باره‌ت به‌ ته‌فسیركردنی ( لَهْوَ الْحَدِيثِ )، زۆر له‌ زانایان له‌وانه‌ ( إبن مسعود، إبن عباس، مجاهد، عكرمة) خوا له‌ هه‌موویان ڕازی بێت، ده‌ڵێن: مه‌به‌ست پێی ( گۆرانیوتنه‌)؛ به‌ڵكوو (إبن مسعود) سوێند ده‌خوات و ده‌ڵێت: ( والله الذي لا إله غيره هو الغناء) واته‌: سوێَند به‌و خوایه‌ی كه‌ بێجگه‌ له‌و هیچ خوای تر نییه‌، مه‌به‌ست له‌م ئایه‌ته‌ گۆرانیوتنه‌.
دووه‌م: پێغه‌مبه‌ری خوا (صلى الله عليه وسلم) ده‌فه‌رموێت:
(١) ( ليكونن من أمتي أقوام يستحلون والحر والخمر والمعازف ) [رواه البخاري] واته‌: (ڕِۆژێَك دێَت) له‌ ئوممه‌تی من كۆمه‌ڵێك ده‌رده‌چن زینا و پۆشینی جلی ئاوریشم و ئارِه‌قخواردنه‌وه ‌و كه‌ره‌سه‌كانی گۆرانی ‌حه‌ڵاڵ ده‌که‌ن.
(٢) ( لا تبيعوا القينات، ولا تشتروهن، ولا تعلموهن، ولا خير في تجارة فيهن، وثمنهن حرام) [رواه أحمد والترمذي] واته‌: ئامێَره‌كانی گۆرانیوتن مه‌فرۆشن، مه‌یكڕِن و كه‌سیش فێَر مه‌كه‌ن. خێَر له‌ كڕین و فرۆشتنه‌كه‌یدا نییه ‌و پاره‌كه‌ی حه‌رِامه.
(٣) ( ليَشْرَبَنَّ ناس من أمتي الخمر، يسمونها بغير إسمها، يُعزف علىرؤسهم بالعازف والمغنيات، يخسف الله بهم الأرض، ويجعل منهم قردة وخنازير) رواه ابن ماجة واسناده صحيح، واته‌: له‌ ئوممه‌تی من كۆمه‌ڵێ ئاره‌ق ئه‌خۆنه‌وه‌و به‌بێ ناوی رِاسته‌ قینه‌ی خۆی ناوی ده‌هیَنن، له‌ ژوور سه‌ریشیانه‌وه‌ ( لۆتی و پۆتی) به‌ ئامیَری مۆسیقاوه‌ گۆرانیان بۆ ئه‌ڵیَن ، (بزانن) ئه‌وا خوای گه‌وره‌ ئه‌وانه‌ له‌ زه‌ویا ئه‌باته‌ خوارو ئه‌یانكات به‌ مه‌یموون و به‌راز..
(٤) ( يكون في أمتي خسف وقذف ومسخ، قيل: يا رسول الله متى؟ قال: اذا ظهرت المعازف والقينات واسْتُحِلَّتْ الخمرة ) واته‌: له‌ ئوممه‌ته‌كه‌ی من ڕِۆچوون و به‌ردبارین و له‌ناوچوون ڕوو ده‌دات. گوتیان: ئه‌ی پێَغه‌مبه‌ری خوا (صلى الله عليه وسلم)، ئه‌وه‌ كه‌ی ده‌بێَت؟ ئه‌ویش فه‌رمووی: گه‌ر ئامێَری مۆسیقا و گۆرانیبێَژ په‌یا بوون و ئاره‌قخواردنه‌وه‌ش حه‌ڵاڵ كرا.
(٥) ( إن الله تعالى حرَّم والميسر والكوبة والغُبَيْراء، وكل مسكر حرام )، واته‌: خوای گه‌وره‌ هه‌موو جۆره‌ قوماریَك و ته‌پڵ كوتان و غوبه‌یرایه‌كی( جۆره‌ ئاره‌قیَكه‌) حه‌رام كردووه‌، بێ گومان هه‌ر شتیَك كه‌ ببیَته‌ هۆی سه‌رخۆش كردن حه‌رِامه‌..
(٦) (يُمسَخ قوم من هذه الأمة في آخر الزمان قردة وخنازير، قالوا: يا رسول الله، أليس يشهدون أن لا إله الا الله، وأن محمداً رسول الله؟ قال بلى، ويصومون ويصلون، ويحجون، قيل فما بالهم؟ قال: إتخذواالمعازف والدفوف والقينات، فباتوا على شربهم ولهوهم، فأصبحوا وقد مسخوا قردة وخنازير) رواه أبوداود، واته‌: گه‌لیَك له‌م ئوممه‌ته‌ له‌ ئاخری زه‌مان وه‌ك مه‌یموون و به‌رازیان لێ دیَت! گوتیان ئه‌ی پیَغه‌مبه‌ری خوا ێلى الله علیه وسلم، ئایا ئه‌وانه‌ شایه‌تی به‌وه‌ ناده‌ن كه‌ غه‌یری خوا كه‌سی تر شیاوی په‌رستن نیه‌ و پیَغه‌مبه‌ریش (صلى الله عليه وسلم) نیَردراوی ئه‌م خوایه‌یه‌؟ ئه‌میش فه‌رمووی: به‌ڵێ، رِۆژوو ده‌گرن و نویَژ ده‌كه‌ن و حه‌جیش ده‌كه‌ن ، گوتیان: ئه‌ی چی یانه‌؟ ئه‌میش فه‌رمووی: مۆسیقا ده‌ژه‌نن و ده‌ف ئه‌كوتن و گۆرانی ئه‌ڵیَن، به‌ده‌م ئاره‌ق خواردنه‌وه‌و رِابوواردنه‌كانیان ئه‌خه‌ون ، تا وایان لێ دیَت وه‌ك مه‌یموون و به‌رازیان لێ دیَت..
(٧)(إن الله بعثني رحمة وهدىً للعالمين، وأمرني ان امحق المزامير والكبارات يعني البرابط والمعازف والأوثان ، التي كانت تعبد في الجاهلية) رواه البخارى، واته‌: بێ گومان خوای گه‌وره‌ منی به‌رِه‌حمه‌ت و رِێ نیشانده‌ر هیَنا بۆ جیهان، وه‌ فه‌رمانی پێ كردووم كه‌وا هه‌موو زورِناو شمشاڵ و دووزه‌له‌و نایه‌كان بشكیَنم و ته‌پڵه‌كان بدرِیَنم و ئامیَره‌كانی تری مۆسیقاو بوته‌كان بشكیَنم، كه‌وا له‌ سه‌رده‌می نه‌فامی كرا بوونه‌ خواو ئه‌پرستران..
(٨)(إذا عملت أمتى خمس عشرة خصلة حلَّ بها البلاء، قيل: يار سول الله، ماهن؟ قال: إذا كان المغنم دولاً، والأمانة مغنماً والزكات مغرماً وأطاع الرجل زوجته وعق أمه، وبرَّ صديقه وجف أباه، وارتفعت الأصوات في المساجد، وكان زعيم القوم أرذلهم، وأُكرم الرجل مخافة شرِّهِ، وأُشربت الخمور، ولبس الحرير واتخذت القينات، ولعن أخر هذه الأمة أولها، فليرتقبوا عند ذلك ريحاً حمراء وخسفاً ومسخاً) رواه إبن أبي الدنيا واته‌: گه‌ر ئوممه‌تی من پانزه‌ شتی كرد، ئه‌وا دووچاری به‌ڵاو موسیبه‌ت ئه‌بن، گوتیان ئه‌مانه‌ چین ئه‌ی پیَغه‌مبه‌ری خوا (صلى الله عليه وسلم)؟ ئه‌میش فه‌رمووی: گه‌ر پاره‌و سامانه‌كان ته‌نها له‌ گیرفانی ده‌وڵه‌مه‌نده‌كان كۆ بوویه‌وه‌، وه‌ رِاسپارده‌كان به‌ غه‌نیمه‌ت زانران، زه‌كات به‌ غرامه‌ حسیَب كرا، پیاو گوێ رِایه‌ڵێ خیَزانه‌كه‌ی بیَت و دڵی دایكیشی بشكیَنێ، له‌گه‌ڵ براده‌ره‌كه‌ی چاك بیَت و له‌ گه‌ڵ باوكیشی خراپ بیَت، هه‌روه‌ها له‌ مزگه‌وته‌كان ده‌نگ زۆر هه‌ڵببرِِدریَت، وه‌ سه‌رۆكی گه‌لیَك هیچ ترین كه‌سیان بیَت، وه‌ رِیز له‌ كه‌سیَك بنریَت له‌به‌ر فیتنه‌و شه‌رِانگیَزی یه‌كه‌ی، هه‌روه‌ها ئارِه‌ق بخوریَته‌وه‌و جلی ئاوریشم بپۆشریَت و گۆرانی بگوترێ، هه‌روه‌ها ئاخیری ئه‌م ئوممه‌ته‌ نه‌فره‌ت بكات له‌ ئوممه‌تانی پیَش خۆی.. گه‌ر ئه‌مانه‌ هه‌مووی رِووی دا، ئه‌وا چاوه‌رِێ ی بایه‌كی سوور و رِۆچوون و له‌ ناوچوونیَكی دژوار ببن.

لاپه‌ڕه:١ | ٢ | ٣
لێدوانی خوێنه‌ران
لاپه‌ڕه ١/١
ژماره‌ی لێدوانه‌کان‌‌‌ [٢]
04.28.2006 20:44:01 GMT
بسم الله والصلاة والسلام على رسول الله وعلى آله وصحبه ومن والاه
خوا پاداشتی خێرت بداته‌وه‌ خوشکی به‌ڕێزم.
دیاره‌ وه‌ك له‌و بابه‌ته‌ی که‌ خوێندۆته‌وه‌ هه‌موو به‌ڵگه‌ و بۆچوونه‌ ئیسلامیه‌کان سه‌باره‌ت به‌ حوکمی گوتن یان گوێگرتن له‌ مۆسیقا و گۆرانی به‌ هه‌موو شێوه‌یه‌ك هێنراوه‌ته‌وه. هه‌ڵبه‌ت ڕا و بۆچوونی تریش هه‌یه‌ که‌ به‌ شێوه‌یه‌کی ڕه‌ها به‌ حه‌رامی نه‌گرتووه‌ وه‌ك (ابن الحزم) ڕه‌حمه‌تی خوای لێ بێت. به‌ڵام ئه‌وه‌ی که‌ زیاتر زانایان پێگیری له‌سه‌ر ئه‌که‌ن و به‌ حه‌رامی ئه‌زانن ئه‌وه‌یه‌ که‌ له‌ بابه‌ته‌که‌دا نووسراوه‌، بۆیه‌ ئه‌گه‌ر سروودێك هه‌رچه‌ند ئیسلامی بێت، مادام ده‌ف و مۆسیقای ده‌گه‌ڵ خرابێت هه‌ر دروست نییه‌ که‌ گوێی لێ بگریت (الله اعلم). بۆ تۆش که‌ حه‌زت به‌ سرووده‌کانی سامی یووسفه،‌ ئه‌وه‌ هه‌وڵ بده‌ بڕه‌بڕه‌ که‌می که‌یته‌وه‌ تا وازی لێ ئه‌هێنیت.
بۆ زیاتر ئاشنابوونیش به‌ حوکمی گوێگرتن له‌ سروودی ئیسلامی ئه‌وه‌ بێگومان به‌ که‌ به‌ حه‌رام نه‌گیراوه‌، ئه‌وه‌ بۆت هه‌یه‌ که‌ گوێیان لێ بگریت به‌مه‌رجێك زۆر زێده‌ڕه‌وی تیا نه‌که‌یت. بۆ زیاتر له‌سه‌ر ئه‌مه‌ش بگه‌ڕێوه‌ سه‌ر ئه‌م به‌سته‌ره‌:
www.dangiislam.org

هێمن عه‌بدولعه‌زیز


04.27.2006 16:28:56 GMT
ئایا ئێوه‌ مه‌به‌ستان هه‌موو گۆرانییه‌كه؟ كه ‌من وه‌كوو كچێكى موسوڵمان، زۆر حه‌زم له‌ ده‌نگى (سامي یوسف)ه‌ كه ‌شانازى پێ ده‌كه‌م وه‌كوو موسوڵمانێك.

فاطيمة


  ناو

ئه‌گه‌ر کۆمپیوته‌ره‌که‌ت سیسته‌می نووسینی‌ کوردیی سۆرانی تێدا نییه‌، کرته‌ی ئێره‌ بکه ‌(ته‌خته‌کلیلی کوردی)‌.

تكایه‌ ڕه‌چاوی ئه‌م تێبینییانه بكه‌:
١- ڕه‌خنه‌که‌ت بنیاتنه‌ر بێت و مه‌به‌ست سووکایه‌تی نه‌بێت.
٢- ده‌توانیت ده‌ستخۆشی، ڕه‌خنه‌ و پێشنیار له‌سه‌ر بابه‌ته‌که‌ لێره‌وه‌ بنووسیت.
٣- ئه‌گه‌رلێدوانه‌که‌ت جێگای گومانی نادروست بێت، بێ گومان بڵاو ناکرێته‌وه‌.
٤- ناو یان نازناوی خۆتت له‌بیر نه‌چێت .
تێبینی: تكایه لێدوانه‌كه‌ت به ئه‌لفوبێی عه‌ره‌بی بنووسه. به‌كارهێنانی ئه‌لفوبێی لاتینی ته‌نیا بۆ ناو یان وشه‌یه‌كی كورته، نه‌ك تێكڕای لێدوانه‌كه.
 
ناوه‌ڕۆك‌
قورئانی پیرۆز  
پێغه‌مبه‌ری خوا  
فه‌رمووده‌کان  
لێكۆڵینه‌وه‌  
عه‌قيده‌ی ته‌حاوی  
ته‌وه‌ر ‌و گفتوگۆ  
په‌روه‌رده‌ و بانگه‌واز  
دۆسیه‌ی‌ به‌گاوركردن  
دۆسیه‌ی عه‌لمانییه‌ت  
هه‌مه‌جۆره  
پرسیار و فه‌توا
پرسیار بنێره‌  
دوایین پرسیاره‌کان  
خشته‌ی به‌شه‌کان  
پرسیاری هه‌ڵبژارده‌‌  
فه‌توا‌ هاوچه‌رخه‌کان  
سه‌باره‌ت به‌ وه‌ڵامه‌کان  
هه‌مه‌جۆر
ته‌خته‌کلیلی کوردی  
په‌ڕتوکخانه‌  
فلاشگه‌ل  
گۆڕینی فۆنت  
فه‌رهه‌نگۆك‌  
سه‌رنجی خۆت بنووسه
latest
ده‌مڕاسته‌كه‌ی ئاوقاف دیسان شه‌كری شكاند  
نه هروعومه رسيان " لى بودن وبرايه تى بكه نه سه نكى مه حه ك

نه هرو عو مه رسيان


"
 
 
 
© هه‌موو مافێك پارێزراوه‌ بۆ ده‌نگی ئیسلام ١٤٢٩-١٤٣٠