
چاپی بکه بینێره بۆ هاوڕێکهت لێدوان بنێره ههڵیگره
له لایهن: کوڕی خاک ڕێكهوت: ٢٠٠٦/ ٢/٤
حاڵهتهكانی نونی زهننهدار و تهنوین(أحكام النُّون السَّاكنةِ والتَّنوين).
(نْ) ی زهننهدار واته نونێكی وهستاوی بێ جوڵه.
له تهنوینیش(ـًـٌٍٍـ) كهدهكهوێته كۆتایی ناو(الإسم) و بهدهنگی (نْ)ی زهننهدار دوایی دێت و بهڵاَم به نوسراوی نابینرێت. وهك:
غَفُورٌ ، علِيماً ، شَئٍ
.
به لهدواهاتنی پیتهكان له پاش نونی زهننهدارو تهنوینهوه (ـًـٌٍٍـ) چوار حاڵهت بۆ (نْ) دروست دهبن.
1/ ئاشكراكردن(الإظهار).
ئاشكراكردنی (نْ)ی زهننهداره یان تهنوین بهبێ زیادهیهك له مینگه، كاتێك لهدوایانهوه یهكێك له شهش پیته هاتبێت كهبریتین له پیتهكانی قورگ (ء ، ه ، ع ، ح ، غ ، خ).
مهبهستمان له زیاده له مینگه ئهوهیه كه وهك باسمان كردووه مینگه لهگهڵ نون تێكهڵاوه و ناتوانرێت لێی جیابكرێتهوه، بهڵام لێرهدا گرنگ ئهوهیه مینگهكهی له ئاستی خۆی تێنهپهڕێت، مینگهیهكی كهمی دهبێت و ئاستی كورت(النَاقِص)ی ههیه.
بۆیه ناشێت بڵێین ئاشكراكردنی نون بهبێ مینگه! بهڵكو بهبێ زیادهیهك له مینگه.
هۆی ئهم ئاشكراكردنه!
دهگهڕێتهوه بۆ دووری دهرچهی نون لهگهڵ دهرچهی شهش پیتهكه.
تێبینی: چۆنییهتی ئهنجامدانی ئهم ئاشكراكردنه:
دهبێت نون تهواو وهستاو(ساكنْ) بكرێت لهگهڵ سهرنجی ئهوهی پیتێكه له پیتهكانی ناوهنده(لِنْ عُمَرْ)، واته نێوان(الشِّدَة) و (الرَّخاوَة) ، وهك له وشهی
أنْعَمْتَ
بهدیار دهكهوێت كه پێویسته مهودای دهنگی دوو پیتی نون و میم تێیدا یهكسان بن.
* ههروهها دهبێت ئاگادار بین پیتی نون دوور ڕابگرین له جوڵه(الحَرَكة) و لهره(القَلقَلة).
نموونه/
پیتهكان.....له یهك وشهدا...............له دوو وشهدا...............له تهنویندا
همزة( أ )...........يَنْـأَوْنَ........................مِنْ أَحَـد.................... کفُواً أَحَد
هـ ...................يَنْـهَوْنَ.......................إنْ هِـيَ....................... سَلامٌ هِيَ
ع................أنْـعَمْتَ .......................مِنْ عِلْم......................... شَئٍ عَلِيم
غ...............فَسَيُنْـغِضُونَ......................مِّنْ غِلّ..........................عَفُواً غَفُوراً
ح...............يَنْـحِتُون.........................مِنْ حَمَإٍ..........................غَفُورٌ حَلِيم
خ..............المُنْـخَنِقَة........................مِنْ خَيْر.........................عَلِيمٌ خَبِير.
لێدوانهکان لێدوان بنێره
خزمهتی ئێمه
سهرهنجی خۆت بنووسه
دوایین پرسیارهکان
- تۆبهی ڕاستهقینه گوناهه دهشواتهوه.
- دوابهشی شهو چهند کاتژمێر پێشی بهیانییه؟
- حوکمی نووکته.
- ئافرهتان دهتوانن نوێژی به کۆمهڵ بکهن..
- درۆم کردووه ههتا مافی پهنابهریم پێ بدهن، ئایا ئهو پارهیهی وهریدهگرم حهڵاڵه؟
- زهیدی کوری حاریسه و شهرعییهتی له ماڵی پێغهمبهردا بهبێ شیردان.
- سوێندهکهت ناچارییه و گوناهێکی گهوره نییه.
- حوکمی مانهوه لهگهڵ مێردی مهیخۆردا.