پێوه‌ندی بابه‌ت بنێره‌ نه‌خشه‌ی ماڵپه‌ڕ‌ ئێمه‌ کێین؟ ماڵه‌وه‌
 

 
٥-زولحیججه‌-١٤٢٩ ك به‌رامبه‌ر به‌ ٠٣/١٢/٢٠٠٨ ز
 

پرسیار : بۆ چی پێغه‌مبه‌ران خوای گه‌وره‌ ڕه‌وانی کردن؟ وه‌ڵام: بۆ ڕاگه‌یاندنی به‌ندایه‌تی و یه‌کتاکپه‌رستی خوا نه‌هیکردن له‌ هاوتا و هاوبه‌ش په‌یداکردن بۆ خوا. به‌ڵگه‌مان له‌ قورئاندا :(وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِي كُلِّ أُمَّةٍ رَّسُولاً أَنِ اعْبُدُواْ اللَّهَ وَاجْتَنِبُواْ الطَّاغُوتَ... ) سوره‌تی النحل ئایه‌تی 36 .به‌ڵگه‌مان له‌ سوننه‌تدا: (و الأنبياء إخوة و دينهم واحد) [أي كل الرسل دعوا ٌإلى التوحيد]. متفق عليه.

  سه‌ره‌تا :: ته‌وه‌ر ‌و گفتوگۆ :: هزری و سیاسی
print it چاپی بکه comment لێدوان بنێره‌ send mail بینێره بۆ هاوڕێکه‌ت‌
له‌لایه‌ن: ‌‌: باوكی موحه‌ممه‌د | خوێنراوه‌ته‌وه‌: ٤٣٢ | ڕێكه‌وت: ٢٠٠٦/ ٣/٢٥ | ئه‌م وتاره‌ پاشه‌كه‌وت بكه‌
جۆری فۆنت هه‌لبژێره قه‌باره‌ی تێکسته‌کان دیاری بکه:    فۆنت بنه‌ڕه‌تی بکه‌ره‌وه!

ئیسلام ئایینێكه‌ بانگه‌شه‌ ناكات بۆ ئاشتی!!!
له‌ یه‌كێك له‌ هاوڕێ ئه‌ڵمانه‌كانمه‌وه‌ كه‌ خه‌ریكی ئاماده‌كردنی ماجستێره‌ له‌ گفتوگۆی شارستانیه‌كان پرسیارێكم ئاڕاسته‌ كراوه‌، ئه‌و له‌ كتێبی "صدام الحضارات" ی هنتنجتون خوێندویه‌تیه‌وه‌ كه‌ ئیسلام و قورئان كه‌مێكیان له‌و یاسایانه‌یان‌ له‌ خۆ گرتووه‌ كه‌ توندو تیژی حه‌رام و قه‌ده‌غه‌ ده‌كه‌ن، واته‌: ئیسلام ئاینێكه‌ بانگه‌شه‌ی توندو تیژی ده‌كات، وه‌ له‌ ئیسلامدا چه‌مك و مه‌فهومێك نیه‌ بۆ ئاشتی.

پرسیاره‌كه‌ ئه‌مه‌یه‌
ئه‌مه‌وێت چه‌ند به‌ڵگه‌یه‌كم بده‌نێ پشت ئه‌ستوور به‌ چه‌ند نموونه‌یه‌كی زیندوو له‌ مێژووی موسڵمانان بۆ هه‌ڵوه‌شاندنه‌وه‌ی ئه‌م درۆو بوختانانه‌، له‌ گه‌ڵ چه‌ند به‌ڵگه‌یه‌كی كتاب و سوننه‌تی پیرۆز.

وه‌ڵامدانه‌وه‌ی: محمد ابراهیم زیدان
سه‌رۆكی به‌شی شه‌رعی له‌ تۆڕی ئیسلام او لاین. نت، وه‌ مامۆستا له‌ زانكۆ ئیسلامیه‌كان.

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

وه‌ڵام: خوا پاداشتی باشه‌تان بداته‌وه‌، سوود مه‌ند بن بۆ خۆتان و وڵاتی ئه‌ڵمان، له‌ سه‌ر ده‌ستان ده‌رگای خێرو خۆشی و به‌ره‌كه‌ت بكرێته‌وه‌.

سه‌باره‌ت به‌ پرسیاری هاوڕێ ئه‌ڵمانه‌كه‌تان، برای به‌ڕێز شتێكی زانراوه‌ كه‌ تیره‌كانی گومان و دوودڵی له‌ ئیسلام و قورئان و سوننه‌ت و مه‌به‌سته‌ بنچینه‌ییه‌كانی ئیسلام هه‌میشه‌ به‌رده‌وامه‌و پچڕانی نیه‌؛ وه‌ فڕێدانی تۆمه‌تی توندو تیژی به‌وه‌ی كه‌ ئیسلام زۆر پاڵنه‌رو هانده‌ر نیه‌ بۆ ئاشتی له‌و بوختان و تۆمه‌تانه‌یه‌ كه‌ مرۆڤی ژیر زۆر گوێی پێ نادات و به‌ هه‌ندی ناگرێ.

وه‌ پرسیاری هاوڕێكه‌تان پێویستی به دوو باڵ هه‌یه‌ بۆ وه‌ڵامدانه‌وه‌ی:
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

١. بانگه‌وازی ئیسلام بۆ ئاشتی له‌ ڕوانگه‌ی ده‌ق و مێژووه‌وه‌.
٢. وه‌لانان و ده‌ستبه‌ردار بوون و نه‌فرینكردنی توندو تیژی له‌ ڕوانگه‌ی ده‌ق و مێژووه‌وه‌ هه‌روه‌ها.


بانگه‌شه‌ی ئیسلام بۆ ئاشتی

گومانی تێا نیه‌ كه‌ ئسلام گرنگی و بایه‌خێكی ئێجگار به‌رزی داوه‌ به‌ ئاشتی و كردویه‌تیه‌ كۆڵه‌كه‌ی یه‌كه‌می، خوای گه‌وره‌ وشه‌ی ئاشتی "السلم" و"السلام"ی له‌ چه‌نده‌ها ئایه‌تی موحكه‌می قورئانی پیرۆزدا باس كردووه‌؛ ته‌نها به‌مه‌شه‌وه‌ نه‌وه‌ستاوه‌، به‌ڵكو ئاشتی "السلام" ناوێكه‌ له‌ ناوه‌كانی خوای گه‌وره‌و سیفه‌تێكه‌ له‌ سیفه‌ته‌كانی، وه‌ كردویه‌تیه‌ سڵاوێك له‌ نێوان به‌نده‌كانیدا، وه‌ فه‌رمانی پێداوون كه‌ ئاشتی سه‌لامكردن و سڵاوكردنی نێوانیان بێ.. له‌ كاتێكا به‌ یه‌ك ده‌گه‌ن به‌ره‌و ڕووی یه‌كتری ده‌یڵێن، وه‌ ببێته‌ دروشمیان له‌ هه‌موو بواره‌كانی ژیانیاندا، له‌ مزگه‌وت، له‌ قوتابخانه‌، له‌ په‌یمانگا، له‌ بازاڕ، له‌ شوێنی بازرگانی، له‌ هه‌موو شوێنێك..

وه‌ به‌هه‌شتی ناو ناوه‌ به‌ شوێنی ئاشتی لَهُمْ دَارُ السَّلاَمِ عِنْدَ رَبِّهِمْ [الأنعام: ١٢٧] [ ئه‌وانه‌ به‌هه‌شتی پڕ له‌ هێمنی و ئاشتیان بۆ ئاماده‌یه‌ له‌ لایه‌ن په‌روه‌ردگاریانه‌وه‌] دَعْوَاهُمْ فِيهَا سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيهَا سَلاَمٌ [يونس: ١٠] [ دوعاو پاڕانه‌وه‌یان له‌ به‌هه‌شتا ئه‌مه‌یه‌: په‌روه‌ردگارا، پاكی و بێگه‌ردی و ستایش شایسته‌ی تۆیه‌ ئه‌ی خوای میهره‌بان، چاك و چۆنیشیان له‌وێ سه‌لامكردنه‌] وَاللهُ يَدْعُو إِلَى دَارِ السَّلاَمِ [يونس: ٢٥] [خوای گه‌وره‌ش بانگه‌واز ده‌كات بۆ به‌هه‌شتی پڕ شادی و ئاشتی و ئاسایش] وه‌ خوای گه‌وره‌ سبحانه‌وتعالی كردویه‌تیه‌ پاداشتێك بۆ ڕه‌زامه‌ندی خۆی: يَهْدِي بِهِ اللهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهُ سُبُلَ السَّلاَمِ [المائدة: ١٦] [ (بێگومان) خوا به‌و قورئانه‌ پیرۆزه‌ هیدایه‌ت و رێنموویی ئه‌و كه‌سانه‌ ده‌كات كه‌: شوێن ره‌زامه‌ندی خوا كه‌وتوون ، به‌ره‌و رێبازه‌كانی ئاشتی ]

وه‌ ئه‌و ئایه‌تانه‌ی ئاشتیان له‌ خۆی گرتووه‌و باسیان لێوه‌ كردووه‌ زۆرن كه‌ لێره‌دا هاتوون: سَلاَمٌ قَوْلاً مِّن رَّبِّ رَّحِيمٍ [يس: ٥٨] [هاوڕێ له‌ گه‌ل سڵاو ڕێزدا له‌ لایه‌ن په‌روه‌ردگاری میهره‌بان و دلۆڤانه‌وه‌] سَلاَمٌ عَلَى نُوحٍ فِي الْعَالَمِينَ ] [الصافات: ٧٩] [سڵاو له‌ سه‌ر نوح له‌ لایه‌ن سه‌رجه‌م ئیماندارانه‌وه‌ له‌ هه‌موو كات و شوێنێكدا] سَلاَمٌ عَلَى إِبْرَاهِيمَ [الصافات: ١٠٩] [ سڵاو له‌ سه‌ر ئیبراهیم] سَلاَمٌ عَلَى مُوسَى وَهَارُونَ [الصافات: ١٢٠] [ سڵاو له‌ سه‌ر موساو هارون[{سَلاَمٌ عَلَى إِلْيَاسِينَ] [الصافات: ١٣٠] [ سڵاوو دروود له‌ سه‌ر ئیلیاسین بێت] وَسَلاَمٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ [الصافات: ١٨١] [ سڵاوو دروود له‌ سه‌ر هه‌موو پێغه‌مبه‌ران و سه‌رجه‌م فرستاده‌كانی خوا بێت] سَلاَمٌ هِيَ حَتَّى مَطْلَعِ الْفَجْرِ [القدر: ٥] [ ئه‌و شه‌وه‌ (شه‌وی ڕێز) ئاسووده‌یی وئاشتی و هێمنی و میهره‌بانیه‌، هه‌تا كاتی به‌ره‌به‌یان ]
وَقَالَ لَهُمْ خَزَنَتُهَا سَلاَمٌ عَلَيْكُمْ طِبْتُمْ فَادْخُلُوهَا خَالِدِينَ [الزمر: ٧٣] [ فریشته‌كانی به‌رپرس و سه‌رپه‌رشتیارانی به‌هه‌شت زۆر به‌ گه‌رمی و ڕوو خۆشیه‌وه‌ پێشوازیان لێ ده‌كه‌ن و ده‌ڵێن: درودو سڵاو ئاشتیتان لێ بێت، ئێوه‌ پاك و خاوینن، كه‌واته‌ فه‌رموو بچنه‌ ناو به‌هه‌شته‌وه‌، هاوڕێ له‌ گه‌ڵ ژیانی هه‌میشه‌یی و نه‌بڕاوه‌دا] هه‌تاكو ده‌فه‌رموێت: فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلاَمٌ فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ [الزخرف: ٨٩] [ ده‌ی تۆش ئه‌ی پێغه‌مبه‌ر صلىالله علیه وسلم چاوپۆشیان لێ بكه‌و لێیان ببووره‌، سه‌لامیان لێ بكه‌و نه‌رم به‌ له‌ گه‌ڵیا، له‌ ئاینده‌دا ده‌زانن چیان به‌ سه‌ر دێت و خۆیان ده‌بیننه‌وه‌، یاخود تێ ده‌گه‌ن و باوه‌ڕ ده‌هێنن ].

وه‌ بوخاری له‌ صه‌حیحه‌كه‌یدا له‌ كتێبی باوه‌ڕ (الایمان)دا له‌ عه‌ماری كوڕی یاسره‌وه‌ خوا لێی ڕازیبێ هێناویه‌تی كه‌ پێغه‌مبه‌ر صلىالله علیه وسلم فه‌رموویه‌تی: { ثلاثٌ من جمعهنَّ فقد جمع الإيمان: الإنصاف من النفس، وبذل السلام للعالم، والإنفاق من إقتار}. { سێ شت هه‌ر كه‌س كۆیان بكاته‌وه‌ ئه‌وه‌ به‌ ڕاستی ئیمانی (له‌ خۆیدا) كۆ كردۆته‌وه‌: به‌ ویژدانی له‌ ده‌رووندا، وه‌ به‌خشیینی دانی ئاشتی به‌ خه‌ڵكی، وه‌ به‌خشینی ماڵ و سامان له‌ كاتی ده‌ستكورتیدا }

لێره‌وه‌ ئاشتی بۆته‌ دروشمی موسڵمانان له‌ ڕۆژهه‌ڵات و ڕۆژئاوای زه‌ویدا هه‌ر له‌ سه‌ره‌تای سه‌رهه‌ڵدانیه‌وه‌ تاكو ئێسته‌، وه‌ ئه‌وه‌ دروشمێكه‌ كه‌ موسڵمان ڕوو به‌ برای موسڵمانی خۆی ده‌یڵێت و دووباره‌ی ده‌كاته‌وه‌ هه‌ر كاتێ پێی گه‌یشت یان لێی جیا بۆوه‌، پێی ده‌ڵێ: "السلام عليكم" وه‌ به‌لانی كه‌م موسڵمان ڕۆژی ده‌ جار ئه‌م دروشمه‌ ده‌ڵێت و دووباره‌ی ده‌كاته‌وه‌ له‌ نوێژه‌كانیدا، ئه‌مه‌ ئه‌گه‌ر ته‌نها نوێژه‌ فه‌رزه‌كان بكات و به‌س، كاتێ ئه‌چێته‌ ته‌حیات و له‌ نوێژ لێ ده‌بێته‌وه‌ ڕوو به‌ نوێژخوێنانی ئه‌ملاولای ده‌ڵێ: "السلام عليم ورحمة الله وبركاته" جارێك به‌ لای ڕاستا و جارێكیش به‌ لای چه‌پدا، .. كه‌واته‌ هه‌ر ده‌بێ ئه‌م دروشمه‌ی كه‌ موسڵمان ڕۆژی ئه‌وه‌نده‌ جاره‌ دووباره‌ی ده‌كاته‌وه‌و له‌ هه‌موو كاتێكی ڕۆژه‌كه‌یدا له‌ گه‌ڵیدا ده‌ژی، له‌ گه‌وره‌ترین به‌هاكانی ئاینه‌كه‌ی بێت و گرنگیه‌كی ته‌واوی لای موسڵمان هه‌بێ.

وه‌ ئیسلام ئاینێكه‌ بانگه‌شه‌ی ئاشتی ئه‌كات و ئه‌م به‌هایه‌ له‌ سه‌رووی هه‌موو به‌هاكانی دیكه‌وه‌ داده‌نێ كه‌ خێرو خۆشی و چاكخوازی جیهان و ده‌ستگیرۆیی بۆ ئاشتی له‌خۆ گرتووه‌.

وه‌ به‌ ڕاستی ده‌وڵه‌تی یه‌كه‌می ئیسلام له‌ ژێر پێشه‌وایه‌تی پێغه‌مبه‌ردا صلىالله علیه وسلم كه‌ دامه‌زرا له‌ سه‌ر بنه‌مای به‌ جێهێنانی ئه‌م مقومات و ڕاگرانه‌ بوو كه‌ له‌ گرنگی و كاریگه‌ی كه‌م نه‌كرده‌وه‌ له‌ له‌ پێكه‌و نانی یه‌كبونی نیشتیمانی كه‌ له‌و ڕۆژه‌دا نه‌وه‌كانی زیاتر له‌ ئاینێكیان تیا بوو، به‌ڵێ ده‌وڵه‌تی یه‌كه‌می ئیسلام دامه‌زراو ده‌ستورو یاسا نموونه‌ییه‌كه‌ی وه‌ك لاپه‌ڕه‌ی په‌یماننامه‌كه‌ی له‌ نێوان جووله‌كه‌و موسڵمانه‌كاندا نوسراوه‌، به‌ ڕاخستنی باڵی ئاشتی و هێمنی و ئاسایش و برایه‌تی له‌ سه‌ر خه‌ڵكی مه‌دینه‌ به‌ گشتی یه‌ یه‌ك پله‌و بێ جیاوازی، یه‌كسانیه‌كی ته‌واو له‌ ماف و ئه‌ركه‌كاندا، هیچ سێبه‌رێكیشی تیا نیه‌ تاكو ئاماژه‌یه‌ك بێ بۆ بوونی جیاوازی له‌ نێوان موسڵماندا كه‌ زۆرینه‌ و خاوه‌نی ده‌سه‌ڵات بوو له‌ گه‌ڵ جووله‌كه‌یه‌كدا كه‌ كه‌مینه‌و بێ ده‌سه‌ڵات بوو، نه‌خوازه‌ڵا له‌ گه‌ڵ مه‌سیحیه‌كدا كه‌ چه‌ند په‌یوه‌ندیه‌كی به‌ هیز ئه‌یبه‌ستێته‌وه‌ به‌ موسڵمان، ناگونجێ كه‌ مرۆڤ ده‌سبه‌رداریان بێ كات و بارو دۆخ و زه‌مانه‌ هه‌رچیه‌ك بێت و هه‌رچۆنێك بێت، ڕووداوه‌كان نایله‌رزێنن.

وه‌ به‌ ڕاستی ئیسلام له‌ گه‌ڵ شوێنكه‌وته‌ی هاوئاینه‌كانی دیكه‌دا، چه‌نده‌ها چیرۆك و ڕووداوو به‌ سه‌رهاتی هه‌یه‌ كه‌ مێژوو زۆر به‌ سه‌رسامی و ڕێزو گه‌وره‌ییه‌وه‌ ئه‌یگێرێته‌وه‌؛ به‌ هیچ شێوه‌یه‌ك نه‌بیسراوه‌ له‌ پێغه‌مبه‌ره‌وه‌ صٍلىالله علیه وسلم یان یه‌كێك له‌ هاوه‌ڵانی كه‌ كه‌سێكی نه‌سیرانیان كوشتبێ چونكه‌ موسڵمان نه‌بووه‌، وه‌ نه‌بیسراوه‌ لێیان كه‌ سزاو ئه‌شكه‌نجه‌ی كه‌سێكیان له‌ خاوه‌نانی كتێب (اهل الكتاب) دابێ یان گرتبێتیان یان قه‌ده‌غه‌یان كردبێ له‌ به‌ جێهێنانی دروشمی ئاینه‌كه‌ی خۆی؛ وه‌ لێیانه‌وه‌ نه‌قڵ نه‌كراوه‌و نه‌هاتووه‌ كه‌ له‌ ماوه‌ی فتوحاتی شه‌ڕیاندا یان بانگه‌وازو ده‌عوه‌ی ئاشتیاندا، كه‌نیسه‌یه‌كیان ڕووخاندبێ یان بیه‌عێكیان تێك دابێ و وێرانیان كردبێ.. به‌ڵكو مێژوو وتویه‌تی: پێغه‌مبه‌ری خوا صلىالله علیه وسلم ڕێكه‌تنی له‌ گه‌ڵ نه‌سرانیه‌كانی نه‌جران كردوو په‌یماننامه‌یه‌كی بۆ نوسین كه‌ تیایدا هاتووه‌: "ولنجران وحاميتها جوار الله وذمة محمدٍ على أموالهم وأنفسهم وملَّتهم وبيعهم وغائبهم وشاهدهم وكل ما تحت أيديهم من قليلٍ أو كثير، لا يُغيَّر أسقفٌ من أسقفيَّته، ولا راهبٌ من رهبانيَّته، ولا كاهنٌ من كهانته، ولا يحشرون ولا يعشرون، ولا يطأ أرضهم جيش." (وه‌ بۆ نه‌جران و چوارده‌وره‌كه‌ی په‌نای خواو زیممه‌تی محمد له‌ خۆیان و ماڵ و نه‌ته‌وه‌و شوێنی به‌ندایه‌تیان و حازرو له‌وێ نه‌بوویان و هه‌رچیه‌ك له‌ ژێر ده‌ستیانایه له‌ كه‌م یان زۆر بێ، هیچ ئه‌سقه‌فێك له‌ ئه‌سقه‌فه‌كانیان ناگۆڕدرێن، وه‌ هیچ گۆشه‌گیرێك له‌ گۆشه‌گیره‌كانیان ناگۆڕدرێن، وه‌ هیچ كاهینێك له‌ كاهینه‌كانیان ناگۆڕدرێن، وه‌ نه‌ گرد ئه‌كرێنه‌وه‌و نه‌ ده‌یه‌كیشیان لێ ئه‌سه‌نرێ، وه‌ نه‌ سوپاش پێ ئه‌خاته‌ شوێن و جێگه‌یانه‌وه‌).

به‌ڵكو وه‌ك "آدم ميتز" ده‌ڵێ: "هه‌ندێ له‌ جێنشینه‌كانی موسڵمانان ئاماده‌ی جێژن و ڕۆشتنه‌ به‌ كۆمه‌ڵه‌كانی نه‌سراینه‌كان ده‌بوون، وه‌ فه‌رمانیان ئه‌دا به‌ پاراستنیان، وه‌ حكومه‌ت له‌ كاتی پچڕان و نه‌بارینی باراندا فه‌رمانی ئه‌دا كه‌ چه‌ند ڕێڕه‌وێك هه‌بێ تایبه‌ت به‌ نه‌سرانیه‌كان و له‌ پێشیانه‌وه‌ ئه‌سقه‌فه‌كه‌یان، وه‌ هه‌روه‌ها بۆ جووله‌كه‌كانیش و له‌ پێشیانه‌وه‌ ئه‌وانه‌ی كه‌ فوو ئه‌كه‌ن به‌ بوق و كه‌ڕه‌نادا ئاماده‌ بن، وه‌ دێرو شوێنی به‌ندایه‌تیه‌كانیان له‌ په‌ره‌سه‌ندن و زۆر بووندا بووه‌". (١)

جا ئیسلام –وه‌ك شێخ حسن البنا- ڕه‌حمه‌تی لێبێ ده‌ڵێ: یه‌كه‌مین و باشترین ده‌ستورو یاسا بووه‌ كه‌ به‌ فراوانترین هه‌نگاوه‌وه‌ هه‌نگاوی به‌ره‌و دانانی ئاشتی جیهانی ناوه‌، وه‌ بۆ دابینكردن و سه‌قامگیر بوونی ئه‌و ئاشتیه‌ وه‌فادارترین زه‌مانه‌تی به‌رچاو گرتووه‌ كه‌ ئه‌گه‌ر گه‌ل و نه‌ته‌وه‌كانی جیهان له‌ سه‌ری بڕۆن، وه‌ ده‌سه‌ڵاتداران وسیاسه‌تمه‌داران و سه‌ركرده‌كان ئه‌و په‌یڕه‌وه‌ بگرنه‌ به‌ر، ئه‌وه‌ هه‌م خۆشیان ده‌كه‌ونه‌ ئیسراحه‌ت و خۆشیه‌وه‌ هه‌م گه‌ل و خه‌ڵكانی دیكه‌ش، له‌وانه‌:

١. به‌ پیرۆزگرتنی مانای برایه‌تی له‌ ناو خه‌ڵكیداو زاڵبوون به‌ سه‌ر گیانی ده‌مارگیریدا.
٢. ئاماژه‌و ئیشاده‌كردن به‌ فه‌زڵ و گه‌وره‌یی ئیسلام، وه‌ مۆركردنی دڵه‌كان به‌ گیانی پیرۆزی لێبورده‌یی و ته‌ساموح، له‌ گه‌ڵ فه‌رزكردنی به‌ وه‌فا بوون و قه‌ده‌غه‌كردنی غه‌درو عه‌هدو په‌یمان شكاندن.
٣. گه‌مارودانی بیرۆكه‌ی جه‌نگ له‌ ته‌سكترین سنوریدا، وه‌ قه‌ده‌غه‌كردنی ده‌ستدرێژیكردن به‌ هه‌موو شێوه‌كانیه‌وه‌، وه‌ بڵاوكردنه‌وه‌ دادپه‌روه‌ری و به‌زه‌یی و ڕێزگرتنی ده‌ستورو یاسا ته‌نانه‌ت له‌ جه‌نگه‌كانیشدا.
٤. دڵنیاكردن و مسۆگه‌ركردنی چه‌كدارانه‌، وه‌ ئیسلام له‌مه‌دا پێش هه‌موو هۆكاره‌ هاوچه‌رخه‌كانی داوه‌ته‌وه‌ به‌م فه‌رمووده‌ی كه‌ ده‌فه‌رموێ: وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا فَإِن بَغَتْ إِحْدَاهُمَا عَلَى الأُخْرَى فَقَاتِلُوا الَّتِي تَبْغِي حَتَّى تَفِيءَ إِلَى أَمْرِ اللهِ فَإِن فَاءَتْ فَأَصْلِحُوا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَأَقْسِطُوا إِنَّ اللهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِينَ [الحجرات: ٩] [ ئه‌گه‌ر دوو ده‌سته‌، یان دوو تاقم له‌ موسوڵمانان بوو به‌ شه‌ڕیان، ئه‌وه‌ ده‌ستبه‌جێ هه‌وڵ بده‌ن ڕێكیان بخه‌ن و ئاشتیان بكه‌نه‌وه‌، خۆ ئه‌گه‌ر لایه‌كیان هه‌ر ده‌ستدرێژی ده‌كرده‌ سه‌ر لاكه‌ی تر، ئه‌وا ئێوه‌ به‌ گژ ئه‌وه‌یاندا بچن كه‌ سته‌م و ده‌ستدرێژی ده‌كات، هه‌تا ده‌گه‌ڕێته‌وه‌ بۆ فه‌رمانی خوا.. جا ئه‌گه‌ر لایه‌نه‌ سه‌ركه‌شه‌كه‌ بۆ فه‌رمانی خوا سه‌ری دانه‌واند، ئه‌وه‌ ئێوه‌ ناوبژیوانیه‌كی دادگه‌رانه‌ له‌ نێوانیاندا بكه‌ن و دادپه‌روه‌ری ئه‌نجام بده‌ن، چونكه‌ به‌ ڕاستی خوا ئه‌وانه‌ی خۆش ده‌وێت كه‌ دادپه‌روه‌ری ئه‌نجام ده‌ده‌ن ] وه‌ پێغه‌مبه‌ر صلىالله علیه وسلم باسی له‌وه‌ كردووه‌ كه‌ چی له‌ سه‌رده‌می نه‌فامیدا له‌م مانایه‌وه‌ هه‌بووه‌ -ئه‌ویش كه‌ په‌یمانی فضول-ه‌، كه‌ به‌ خێرو چاكه‌ باسی لێوه‌ كردووه‌، وه‌ك ده‌فه‌رموێت صلىالله علیه وسلم: { شهدت حلفاً في الجاهلية ما أحب أن لي به حمر النعم }، ثم قال: { ولو سئلت به في الإسلام لأجبت }[تهذيب سنن أبي داود]. [ شایه‌ت و ئاماده‌ی په‌یمانێك بووم له‌ نه‌فامیدا كه‌ خۆشه‌ویستره‌ لام له‌ حوشتری سوور، پاشان فه‌رمووی: خۆ ئه‌گه‌ر بانگ بكرامایه‌ بۆی له‌ ئیسلامدا ده‌چووم به‌ ده‌میه‌وه‌]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

وه‌لانان و ده‌سبه‌ردار بوون و نه‌فرین كردنی ئیسلام بۆ توندو تیژی

ئیسلام به‌ شێوه‌یه‌كی گشتی بانگه‌شه‌ ئه‌كات بۆ نه‌رم و نیانی و دادپه‌روه‌ری و چاكه‌خوازی، خوا سبحانه‌وتعالی ده‌فه‌رموێت: ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ [المؤمنون: ٩٦] واته‌ خراپه‌ به‌ خراپه‌ پاڵ مه‌ده‌، به‌ڵكو خراپه‌ به‌ چاكه‌ش باڵ مه‌ده‌.. كه‌واته‌ ئه‌ی به‌ چی خراپه‌ لابده‌ین و پاڵیده‌ین؟ (بالتي هي أحسن). (به‌وه‌ی كه‌ باشترینه‌).

وه‌ پێغه‌مبه‌ر صلىالله علیه وسلم ده‌فه‌رموێت: { إنَّ الله رفيقٌ يحبُّ الرفق، ويعطي على الرفق ما لا يعطي على العنف، وما لا يعطي على ما سواه } [رواه مسلم]. { خوا نه‌رم و نیانه‌وه‌ نه‌رمو نیانیشی خۆش ده‌وێ، وه‌ ئه‌وه‌ی ئه‌یبه‌خشێ له‌ سه‌ر نه‌رم و نیانی نایبه‌خشێ له‌ سه‌ر توندو تیژی، وه‌ نایبه‌خشێ له‌ سه‌ر شتانی دیكه‌ی جگه‌ له‌و }.
هه‌روه‌ها ده‌فه‌رموێت: { إنَّ الرفق لا يكون في شيء إلا زانه، ولا يُنزع من شيءٍ إلا شانه } [رواه مسلم]. { به‌ ڕاستی نه‌رم و نیانی له‌ هیچ شتێكدا نیه‌ مه‌گه‌ر به‌ نرخ و قورسی ئه‌كات، وه‌ له‌ هیچ شتێكیشدا نیه‌ داماڵرێ لێی مه‌گه‌ ناشیرین و سووكی ده‌كات }.
هه‌روه‌ها ده‌فه‌رموێت صلىالله علیه وسلم: { إنَّ الله عزَّ وجلَّ يحبُّ الرفق في الأمر كله } [متفق عليه]. { خوا سبحانه‌وتعالی نه‌رم و نیانی له‌ هه‌موو كاره‌كاندا خۆش ده‌وێ }.
هه‌روه‌ها ده‌فه‌رموێت صلىالله علیه وسلم: { من يحرم الرفق يحرم الخير } [رواه مسلم]. { هه‌ر كه‌س بێ به‌ش بێ له‌ نه‌رم و نیانی ئه‌وه‌ بێ به‌شه‌ له‌ خێرو چاكه‌ }.
هه‌روه‌ها ده‌فه‌رموێت صلىالله علیه وسلم: { يا عائشة، ارفقي فإن الرفق لم يكن في شيءٍ قط إلا زانه ولا نُزع من شيءٍ إلا شانه } [رواه داود في الجهاد والأدب، ورواه مسلم في البر والصلة والآداب بلفظ مغاير]. { ئه‌ی عائشه‌، هه‌رگیز نه‌رم و نیانی له‌ شتێكدا مه‌گه‌ر جوان و سه‌نگینی كردووه‌، وه‌ له‌ هیچ شتێكیشدا ده‌نه‌ڕنراوه‌ مه‌گه‌ر كه‌م به‌هاو سووكی كردووه‌ }.‌

وه‌ پێغه‌مبه‌ر صلىالله علیه وسلم وه‌سێت و ڕاسپارده‌ی به‌ نه‌رم و نیانی كردووه‌ له‌ هه‌موو بواره‌كانی ژیاندا، ته‌نانه‌ت له‌ گه‌ڵ ئاژه‌ڵیشدا، ئه‌یفه‌رموو: { لا تتخذوا ظهور دوابكم منابر } [رواه أبو داود في الجهاد]. { ئێوه‌ پشكی ئه‌وه‌ ئاژه‌ڵانه‌ی سواریان ده‌بن مه‌كه‌نه‌ شوێنی وتار دانتان (واته‌ مه‌چنه‌ سه‌ریان و له‌وێوه‌ وتارو قسه‌كانتان بكه‌ن) }.

ئیسلام به‌هه‌شتی كردۆته‌ شوێنی ئه‌وانه‌ی كه‌ ڕق و توڕه‌یی خۆیان ئه‌خۆنه‌وه‌و له‌ خه‌ڵكی ئه‌بوورن: وَجَزَاءُ سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِّثْلُهَا فَمَنْ عَفَا وَأَصْلَحَ فَأَجْرُهُ عَلَى اللهِ [الشورى: ٤٠] { وه‌ سزاری خراپه‌ خراپه‌یه‌كی وه‌كو ئه‌وه‌ جا هه‌ر كه‌س لێبورده‌یی بكات و ئاشتی چاكه‌ بكات، ئه‌وه‌ جه‌زاو پاداشتی له‌ سه‌ر خوایه‌ } وه‌ له‌ پاش ئه‌وه‌ ئایه‌ته‌شدا له‌ دوو ئایه‌تی دیكه‌ ده‌فه‌رموێت: وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ إِنَّ ذَلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الأُمُورِ [الشورى: ٤٣]. { وه‌ هه‌ر كه‌س كه‌ ئارام ده‌گرێ و له‌ خه‌ڵكی خۆش ده‌بێ، به‌ ڕاستی ئه‌مه‌ له‌ كاره‌ پڕ بایه‌خ و په‌سه‌نده‌كانه‌ }.

ئه‌وه‌ته‌ ئه‌بو به‌كر خوا لێی ڕازیبێ كاتێ سوپای موسڵمانانی ئاماده‌ كرد بۆ شه‌ڕی ڕۆم، وه‌سیت و ڕاسپارده‌ی كردن و پێی وتن: "لا تخونوا، ولا تغدروا، ولا تغلوا، ولا تمثلوا، ولا تقتلوا طفلاً، ولا شيخًا كبيرًا، ولا امرأة، ولا تقطعوا شجرةً مثمرة، وإذا مررتم بقومٍ فرَّغوا أنفسهم في الصوامع فدعوهم وما فرَّغوا أنفسهم له". { خیانه‌ت مه‌كه‌ن، غه‌درو ده‌ستدرێژی مه‌كه‌ن، زیاده‌ڕه‌وی و سه‌ركه‌شی مه‌كه‌ن، نواندن به‌ كوژراوان مه‌كه‌ن، نه‌ هیچ مناڵێك، وه‌ نه‌ هیچ پیاوێكی پیر، وه‌ نه‌ هیچ ژنێك مه‌كوژن، وه‌ دارێكی به‌ردارێش مه‌بڕن، وه‌ ئه‌گه‌ر به‌ لای كه‌سانێكدا ڕۆشتن و خۆیان یه‌كلا كردبۆوه‌ له‌ سه‌ومه‌عه‌و شوێنی به‌ندایه‌تیه‌كانی خۆیاندا وازیان لێ بێنن و ئه‌وه‌ی خۆیان بۆ یه‌كلایی كردۆته‌وه‌ }.

وه‌ به‌ ڕاستی ئیسلام وریاو زرنگ و ژیرو هۆشیار بووه‌ بۆو زه‌ره‌رو زیانه‌ی كه‌ له‌ شه‌ڕو ده‌ستدرێژكاریدا دروست ده‌بێ، به‌ توند ترین شێوه‌ له‌ چه‌نده‌ها ئایه‌تی قورئان و سوننه‌تی پاك و خاوێند قه‌ده‌غه‌و جڵه‌وگیری لێكردووه‌ا، وه‌ هه‌ڕه‌شه‌ی له‌ ده‌ستدێژكاران كردووه‌ به‌ سزای به‌ ئێش و ئازاری سه‌رشۆڕكه‌رو خه‌سارۆمه‌ندی له‌ ژیانی دنیادا.. وه‌ كارێكی ئێجگار پێویست و ده‌زلێهه‌ڵنه‌گر بوو كه‌وا كاتێك ده‌وڵه‌ته‌ گه‌وره‌و زلهێزه‌كانی ئه‌و كاته‌ لایاندابوو له‌ چه‌مك و مه‌فهومی ئاشتی، ئیسلام دوپات و چه‌خت له‌ سه‌ر ئاشتی و یاسای ئاشتی بكاته‌وه‌، ئه‌وانیش كه‌ فارس و ڕۆم بوون؛ فارسه‌كان باوه‌ڕیان به‌ دوو خوا بوو، یه‌كێكیان خوای خێرو چاكه‌ ئه‌وی دیكه‌شیان خوای شه‌ڕو خراپه‌، وه‌ هه‌ردوو خواكانیان به‌ یه‌كه‌وه‌ ده‌په‌رست!

به‌ڵام ڕۆم له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كه‌ مه‌سیحی بوون، وه‌ له‌ گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كه‌ ئاینی نه‌سرانی بیروباوه‌ڕێكی خۆشه‌ویستی وئاشتی بوو، ئه‌مانه‌یان هه‌موو دابوو به‌ دیواردا، شوێن مه‌به‌ست و هه‌واو ویسته‌ دنیاییه‌كانیان كه‌وتبوون تاكو به‌ شه‌ڕو كوشتارو ده‌ستدێژیكردن به‌ ده‌ستی بێنن، وه‌ به‌رده‌وامیش تا ئه‌مڕ‌ۆ هه‌ندێ وڵات هه‌مان ڕێگه‌ی شه‌رو ده‌ستدرێژی و كوشتن به‌ كار دێنن بۆ چه‌سپاندنی به‌رژه‌وه‌ندیه‌كانی خۆیان بێ گوێ دانه‌ هیچ ته‌عالیم و یاساكانی ئاینی و به‌هاو نرخ و ڕه‌وشتی مرۆیی.

وه‌ ئه‌وه‌ش كه‌ ڕوونه‌‌ شه‌ڕی‌ موسڵمانه‌كان له‌ گه‌ڵ به‌رامبه‌ره‌كانیان به‌ هۆی ده‌ستدرێژیكردنه‌وه‌ بووه‌، نه‌ك عه‌قیده‌و بیروباوه‌ڕ.

جیهاد له‌ ئیسلامدا

وه‌ چه‌مك و مه‌فهومی ئیسلام وه‌ك له‌ ده‌قه‌كانه‌وه‌ تێی گه‌یشتوین و هه‌روه‌ها له‌ جێ به‌ جێبوونی مێژوویشیه‌وه‌ له‌ دوو حاڵه‌تدا ڕێ پێدراوه‌:

یه‌كه‌م: حاڵه‌تی به‌رگریكردن له‌ ده‌روون و ئاین و ماڵ و سامان و داوێن و زه‌وی و نیشتیمان و شتانی دیكه‌ش له‌و مافانه‌ی تر.. جا هه‌ر كه‌سێك له‌ به‌ر ماڵ و سامانه‌كه‌ی بكوژرێ ئه‌وه‌ شه‌هیده‌، وه‌ هه‌ر كه‌سێك له‌ به‌ر خوێنی بكوژرێ ئه‌وه‌ شه‌هیده‌، وه‌ خوای گه‌وره‌ ڕێگه‌ی داوه‌ به‌ سته‌ملێكراوان كه‌ به‌رگری له‌ خۆیان بكه‌ن، خوای متعال ده‌فه‌رموێت: أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا وَإِنَّ اللهَ عَلَى نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ * الَّذِينَ أُخْرِجُوا مِن دِيَارِهِم بِغَيْرِ حَقٍّ إِلاَّ أَن يَقُولُوا رَبُّنَا اللهُ [الحج: ٣٩، ٤٠]. { به‌وانه‌ی كه‌ جه‌نگیان به‌ سه‌ردا سه‌پاوه‌، ئیجازه‌ (ی جه‌نگ و جیهادیان پێ دراوه‌) چونكه‌ سته‌میان لێ كراوه‌و خوا له‌ سه‌ر یارمه‌تیدانیان به‌ تواناو به‌ هێزه‌ * ئه‌وانه‌ كه‌ به‌ ناهه‌ق له‌ ماڵ و وڵاتیان ده‌ركران (ته‌نها تاوانیان ئه‌وه‌ بوو) ده‌یانووت: په‌روه‌ردگارمان الله یه‌ }.

دووه‌م: حاڵه‌تی قه‌ده‌غه‌كردن و ڕێنه‌دانی ئیسلام له‌ گه‌یاندنی بانگه‌وازه‌كه‌ی.. چونكه‌ موسڵمانه‌كان داوالێكراوون به‌ گه‌یاندن و بڵاوكردنه‌وه‌ی ئاینه‌كه‌یان، به‌ڵام له‌ سنوری گه‌یاندندا ده‌وه‌ستن، وه‌ ڕێگه‌ نادرێ به‌ یه‌كێك له‌ موسڵمانان كه‌ زۆر له‌ یه‌كێك بكات كه‌ ئاینی ئیسلام وه‌ربگرێ.

برای به‌ڕێزم؛

له‌ ڕاستیدا ئێمه‌ ئه‌مانه‌وێ به‌ خه‌ڵكی بڵێین: ئاگاهی خۆتان بن له‌وه‌ی كه‌ بۆتان بڵاو ئه‌كرێته‌وه‌و پێتان ئه‌گوترێ سه‌باره‌ت به‌ ئیسلام، له‌ مه‌قاله‌و نوسراوو ئه‌وانه‌ی كه‌ ده‌بینرێن و ده‌بیسرێن، كه‌ به‌ ڕاستی زۆرێك له‌ لادان و شێواندن و سه‌رلێشێواندنی تیایه‌ بۆ ئه‌و وێنه‌ پاك و خاوێن و دوور له‌ خه‌وشه‌ی كه‌ له‌ كتێبی خواو سوننه‌ت و ڕێڕه‌وی پێغه‌مبه‌ردا صٍلىالله علیه وسلم به‌ دی ده‌كه‌ین، ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ زه‌وی واقع و به‌رچاودا له‌ سیره‌و ژیاننامه‌ی پێغه‌مبه‌رو هاوه‌ڵه‌ به‌ڕێزه‌كانی و ئه‌وانه‌ش كه‌ دوای ئه‌وان له‌ پێشه‌وایانی هیدایه‌ت و ڕۆشنی هاتوون به‌ ته‌واوی به‌رجه‌سته‌ بووه‌، پێشه‌وایانی خێرو چاكه‌ له‌ زانایان و فه‌رمانڕه‌وایانی دادپه‌روه‌ر و دڵسۆزان، ئه‌وانه‌ی كه‌ پاشماوه‌ی چاك و سه‌ربه‌رزیان هه‌بوو له‌ بڵاو كردنه‌وه‌ی مانا به‌رزه‌كانی ئه‌م ئاینه‌ پیرۆزه‌.

به‌ ڕاستی پێویسته‌ كه‌ به‌رده‌وام بۆ خه‌ڵكی ڕوون بكه‌ینه‌وه‌ كه‌ ئه‌م ئاینه‌ ئاینی هه‌موو مرۆڤایه‌تیه‌ به‌ گشتی، ئاینی به‌زه‌یی و دادپه‌روه‌ری و ڕێزگرتنه‌ بۆ ئه‌سڵ و بنچینه‌ی مرۆڤ، وه‌ ئه‌و ئه‌گه‌ر ڕێگه‌ ئه‌دات به‌ جیهادو تێكۆشان بۆ به‌رگری له‌ چه‌وساوه‌كان و سه‌رخستنی ئیمانداران، وه‌ دانانی پێگه‌ی حه‌ق و دادپه‌روه‌ری، ئه‌وه‌ له‌ هه‌مان كاتدا به‌ ڕووی زوڵم و سته‌م و تۆقاندن و ده‌ستدرێژیكردندا به‌ توندوی و حه‌زمه‌وه‌ ده‌وه‌ستێت، وه‌ ئاینێكه‌ كه‌ مافه‌كان ئه‌پارێزێت و دادپه‌روه‌ری له‌ نێوان خه‌ڵكیدا به‌ ته‌رازووی حه‌ق دابه‌ش ده‌كات، وه‌ ڕێز له‌ عه‌قڵ و ژیری ده‌گرێت و زانست و زانیاری به‌رز ڕاده‌گرێ، وه‌ بانگه‌شه‌ی یارمه‌تیدانی یه‌كترو ته‌واوكاری و یه‌كترناسی ئه‌كات، وه‌ زاڵكردنی شێوازی گفتوگۆو له‌ یه‌ك تێگه‌شتن و ڕێڕه‌وی ئاشتیانه‌ له‌ بڕینه‌وه‌ی مه‌سه‌له‌ جیاوازه‌كاندا له‌ نێوان خه‌ڵكی و گه‌لاندا به‌ گشتی.

وه‌ ئیسلام باوه‌ڕی به‌وه‌یه‌ كه‌ ژیارو شارستانیه‌كانی مرۆڤایه‌تی له‌ ته‌واوكاری و پێگه‌وه‌ به‌ستندایه‌، گه‌ل و نه‌ته‌وه‌كان به‌ پێی یاساو ڕێسایه‌ك كه‌ بۆ به‌رزبوونه‌وه‌و ڕوخانی هه‌ر ژیارێك خوای دایناوه‌ له‌م سه‌ر زه‌ویه‌دا ده‌چنه‌ پێشێ و دێنه‌وه‌ دواوه‌.
وه‌ ژیاری ئیسلامیش له‌ كاتی به‌رزبونه‌وه‌و به‌ركه‌ماڵ بوونی خۆیدا سوودی له‌ ئه‌زموون و به‌رهه‌می به‌ سوودی شارستانیه‌كانی دیكه‌ وه‌رگرتووه‌، وه‌ ڕاپه‌ڕینی ئه‌وروپیشی به‌ چه‌نده‌ها جۆری زانست و مه‌عریفه‌و شتی به‌ سوود ده‌وڵه‌مه‌ند كردووه‌، به‌ڵكو بنچینه‌ی ڕاپه‌ڕینی ئه‌وروپی له‌ سه‌ده‌كانی ڕابووردوادا ژیارو شارستانی ئیسلامی بووه‌.

وه‌ به‌رده‌وامیش تاكو ئێسته‌ لێدوان و وتاری ئیسلام بۆ گه‌ل و نه‌ته‌وه‌و وڵاته‌كانی جیهان به‌ زمانی ئاشتی و بیرۆهۆشی دانایی و شێوازی شارستانیه‌ به‌ بێ ترس و لاوازیه‌ك له‌ پێناو لێكۆڵینه‌وه‌ی هاوبه‌ش بۆ چاكترین وباشترین چاره‌سه‌رێك بۆ كێشه‌ی ئاشتی و ئاسایشی جیهانی كه‌ هه‌موو گه‌لانی دنیای گرتۆته‌وه‌.

تێبینی: ئه‌مه‌ لینكی بابه‌ته‌كه‌یه‌
[www.islamonline.net]

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

(1) ئه‌وه ته‌نها‌ ڕایه‌كه‌ لێره‌دا باس كراوه‌ ئه‌نا حوكمی شه‌رعی ئه‌وه‌یه‌ كه‌ دروست نیه‌ به‌شداریكردن له‌ جه‌ژن و ئاهه‌نگی بێ باوه‌ڕاندا و نابێ موسڵمانان به‌شداریان بكه‌ن له‌ گێڕانی ئاهه‌نگ و بۆنه‌ ئاینیه‌كانیاندا (وه‌رگێڕ)
بۆ زیاتر شاره‌زا بوون له‌ چه‌مكی ئاشتی و شه‌ڕو توندو تیژی و ئیرهاب و گفتۆگۆی شارستانیه‌كان ئه‌م لینكانه‌ی خواره‌وه‌ش به‌ زمانی عه‌ره‌بی بخوێنه‌وه‌:
- ئیسلام له‌ سه‌ر توندو تیژی دامه‌زراوه‌
[www.islamonline.net]
- بڵاوبونه‌وه‌ی ئیسلام به‌ شمشێر.. گومانێكه‌ هیچ شوێنێكی نیه‌
[www.islamonline.net]
- توندو تیژی لاپه‌ربوون
[islamonline.net]
- ئاشتی له‌ ئیسلامدا
[islamonline.net]
- گفتوگۆی ژیاره‌كان.. ڕێكه‌وتنه‌ یان به‌رژه‌وه‌ندی؟
[www.islamonline.net]
- قسه‌ چییه‌ له‌سه‌ر ئه‌وه‌ی كه‌ ئیسلام به‌ زه‌بری شمشێر بڵاو بۆته‌وه‌
[islamonline.net]

بابه‌تی پێوه‌ندیدار

چه‌مكی‌ ئازادی ‌‌و ئازادیی‌ ڕاده‌ربڕین له‌ ئیسلامدا

موسڵمانان و ڕۆژئاوا، ئایا‌ ئه‌مه‌ شه‌ڕی ڕۆشنبیرییه‌؟*

به‌راوردێك له‌نێوان شارستانێتیی ئه‌ورووپایی و ئیسلامیدا

ئاشتی و بڵاوبوونه‌وه‌ی ئیسلام

ئیسلامی سیاسی

گفتوگۆی دوو ڕۆشنبیر له‌مه‌ڕ عه‌لمانییه‌تی دێمۆكراسی

جووله‌كه‌ له‌ دید و تێڕوانینی ئیسلامه‌وه‌

لێدوانی خوێنه‌ران
ژماره‌ی لێدوانه‌کان‌‌‌ [٠]
  ناو

ئه‌گه‌ر کۆمپیوته‌ره‌که‌ت سیسته‌می نووسینی‌ کوردیی سۆرانی تێدا نییه‌، کرته‌ی ئێره‌ بکه ‌(ته‌خته‌کلیلی کوردی)‌.

تكایه‌ ڕه‌چاوی ئه‌م تێبینییانه بكه‌:
١- ڕه‌خنه‌که‌ت بنیاتنه‌ر بێت و مه‌به‌ست سووکایه‌تی نه‌بێت.
٢- ده‌توانیت ده‌ستخۆشی، ڕه‌خنه‌ و پێشنیار له‌سه‌ر بابه‌ته‌که‌ لێره‌وه‌ بنووسیت.
٣- ئه‌گه‌رلێدوانه‌که‌ت جێگای گومانی نادروست بێت، بێ گومان بڵاو ناکرێته‌وه‌.
٤- ناو یان نازناوی خۆتت له‌بیر نه‌چێت .
تێبینی: تكایه لێدوانه‌كه‌ت به ئه‌لفوبێی عه‌ره‌بی بنووسه. به‌كارهێنانی ئه‌لفوبێی لاتینی ته‌نیا بۆ ناو یان وشه‌یه‌كی كورته، نه‌ك تێكڕای لێدوانه‌كه.
 
ناوه‌ڕۆك‌
قورئانی پیرۆز  
پێغه‌مبه‌ری خوا  
فه‌رمووده‌کان  
لێكۆڵینه‌وه‌  
عه‌قيده‌ی ته‌حاوی  
ته‌وه‌ر ‌و گفتوگۆ  
په‌روه‌رده‌ و بانگه‌واز  
دۆسیه‌ی‌ به‌گاوركردن  
دۆسیه‌ی عه‌لمانییه‌ت  
هه‌مه‌جۆره  
پرسیار و فه‌توا
پرسیار بنێره‌  
دوایین پرسیاره‌کان  
خشته‌ی به‌شه‌کان  
پرسیاری هه‌ڵبژارده‌‌  
فه‌توا‌ هاوچه‌رخه‌کان  
سه‌باره‌ت به‌ وه‌ڵامه‌کان  
هه‌مه‌جۆر
ته‌خته‌کلیلی کوردی  
په‌ڕتوکخانه‌  
فلاشگه‌ل  
گۆڕینی فۆنت  
فه‌رهه‌نگۆك‌  
سه‌رنجی خۆت بنووسه
latest
ده‌مڕاسته‌كه‌ی ئاوقاف دیسان شه‌كری شكاند  
نه هروعومه رسيان " لى بودن وبرايه تى بكه نه سه نكى مه حه ك

نه هرو عو مه رسيان


"
 
 
 
© هه‌موو مافێك پارێزراوه‌ بۆ ده‌نگی ئیسلام ١٤٢٩-١٤٣٠