وهلانان و دهسبهردار بوون و نهفرین كردنی ئیسلام بۆ توندو تیژی
ئیسلام به شێوهیهكی گشتی بانگهشه ئهكات بۆ نهرم و نیانی و دادپهروهری و چاكهخوازی، خوا سبحانهوتعالی دهفهرموێت: ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ[المؤمنون: ٩٦] واته خراپه به خراپه پاڵ مهده، بهڵكو خراپه به چاكهش باڵ مهده.. كهواته ئهی به چی خراپه لابدهین و پاڵیدهین؟ (بالتي هي أحسن). (بهوهی كه باشترینه).
وه پێغهمبهر صلىالله علیه وسلم دهفهرموێت: { إنَّ الله رفيقٌ يحبُّ الرفق، ويعطي على الرفق ما لا يعطي على العنف، وما لا يعطي على ما سواه } [رواه مسلم]. { خوا نهرم و نیانهوه نهرمو نیانیشی خۆش دهوێ، وه ئهوهی ئهیبهخشێ له سهر نهرم و نیانی نایبهخشێ له سهر توندو تیژی، وه نایبهخشێ له سهر شتانی دیكهی جگه لهو }.
ههروهها دهفهرموێت: { إنَّ الرفق لا يكون في شيء إلا زانه، ولا يُنزع من شيءٍ إلا شانه } [رواه مسلم]. { به ڕاستی نهرم و نیانی له هیچ شتێكدا نیه مهگهر به نرخ و قورسی ئهكات، وه له هیچ شتێكیشدا نیه داماڵرێ لێی مهگه ناشیرین و سووكی دهكات }.
ههروهها دهفهرموێت صلىالله علیه وسلم: { إنَّ الله عزَّ وجلَّ يحبُّ الرفق في الأمر كله } [متفق عليه]. { خوا سبحانهوتعالی نهرم و نیانی له ههموو كارهكاندا خۆش دهوێ }.
ههروهها دهفهرموێت صلىالله علیه وسلم: { من يحرم الرفق يحرم الخير } [رواه مسلم]. { ههر كهس بێ بهش بێ له نهرم و نیانی ئهوه بێ بهشه له خێرو چاكه }.
ههروهها دهفهرموێت صلىالله علیه وسلم: { يا عائشة، ارفقي فإن الرفق لم يكن في شيءٍ قط إلا زانه ولا نُزع من شيءٍ إلا شانه } [رواه داود في الجهاد والأدب، ورواه مسلم في البر والصلة والآداب بلفظ مغاير]. { ئهی عائشه، ههرگیز نهرم و نیانی له شتێكدا مهگهر جوان و سهنگینی كردووه، وه له هیچ شتێكیشدا دهنهڕنراوه مهگهر كهم بههاو سووكی كردووه }.
وه پێغهمبهر صلىالله علیه وسلم وهسێت و ڕاسپاردهی به نهرم و نیانی كردووه له ههموو بوارهكانی ژیاندا، تهنانهت له گهڵ ئاژهڵیشدا، ئهیفهرموو: { لا تتخذوا ظهور دوابكم منابر } [رواه أبو داود في الجهاد]. { ئێوه پشكی ئهوه ئاژهڵانهی سواریان دهبن مهكهنه شوێنی وتار دانتان (واته مهچنه سهریان و لهوێوه وتارو قسهكانتان بكهن) }.