گۆڕینی فۆنت درۆید کوفی یونیکورد وێب درۆید نه‌سخ تاهۆما UniQAIDAR_DWANGE XM Yekan UniQAIDAR_A7MED

خاتوونەكان سرووشتی پیاوان وەرمەگرن!  
 
ئافرەتی سرووشت نێرینە یان ئافرەتی پیاو سرووشت، زاراوەیەکی گشتی و کۆمەڵایەتییە کە بۆ وەسفکردنی ئەو ئافرەتانە بەکاردێت کە تایبەتمەندی، ڕەفتار، یان شێوازی ژیانیان لەگەڵ ئەو ڕۆڵ و سیفەتانەدا یەکدەگرێتەوە کە بە شێوەیەکی نەریتی و سرووشتی لە کۆمەڵگادا بە نێرینە دادەنرێن، هەروەها ئاماژەیە بۆ ئەو ئافرەتەی کە لە ڕەفتار، قسەکردن، جلوبەرگ، و شێوازی ژیانیدا لاسایی پیاوان دەکاتەوە و هەوڵدەدات سروشتی ژنانەی خۆی بشارێتەوە یان بیسڕێتەوە.

ئەم بابەتە هەرچەندە وردەكاری و شیكاری زۆر لەخۆدەگرێت بەڵام لەچەند خاڵێكدا بەكورتی پرسی ئافرەتی سرووشت پیاو روون دەكەینەوە:
1- سیفات و هەڵسوکەوتە دیارەکانی.
ئەو سیفەتانەی کە زۆرجار لەم جۆرە ژنانەدا دەبینرێن بریتین لە:
- شێوازی قسەکردن: بەکارهێنانی دەنگی بەرز و زبر، دوورکەوتنەوە لە نەرمی و ناسکی لە کاتی گفتوگۆدا.
- جلوبەرگ و دەرکەوتن: هەڵبژاردنی جلوبەرگی پیاوانە و دوورکەوتنەوە لە هەر شتێک کە نیشانەی مێینەیی پێوە دیاربێت.
- شێوازی مامەڵەکردن: هەوڵدان بۆ سەپاندنی دەسەڵات و کۆنترۆڵکردنی دەوروبەر، بەتایبەتی لەناو خێزاندا.
- زبرو تووڕەیی: هەڵچوونی خێرا و نەبوونی نەرم ونیانی و وشك و رەق لە مامەڵەکردن لەگەڵ کێشەکاندا.
- بە کەم سەیرکردنی ئەرکە نەریتییەکانی ژنان و خۆدزینەوە لەكاری ماڵەوە.
- هاوڕێیەتی: زۆرجار حەز بە دروستکردنی پەیوەندی لەگەڵ پیاوان دەکات و لەگەڵ ژنان هەست بە نامۆیی دەکات.
2- کاریگەرییە خراپەکانی لەسەر مێرد و خێزان.
بوونی ئەم سیفەتانە کاریگەری خراپ ونەرێنی لەسەر ژیانی هاوسەرگیری و خێزان دروست دەکات وەك:
- تێکچوونی هاوسەنگی خێزان: خێزان لەسەر بنەمای تەواوکاری نێوان ژن و پیاو بنیات نراوە، کاتێک ژن هەوڵدەدات ڕۆڵی پیاو ببینێت، ئەم هاوسەنگییە تێکدەچێت و پیاوەکە هەست بە کەمبوونەوەی ڕۆڵی خۆی دەکات.
- دروستبوونی ململانێی دەسەڵات لەبری خۆشەویستی و هاوکاری، ژیان دەبێتە کێبڕکێی ئەوەی کێ خاوەن بڕیارە، ئەمەش دەبێتە هۆی دروستبوونی كێشە و ناکۆکی بەردەوام.
- ساردبوونەوەی پەیوەندی سۆزداری: پیاو بە سروشت پێویستی بە نەرمی و سۆزی ژنانە هەیە، کاتێک ژن ئەم لایەنەی خۆی دەشارێتەوە، بۆشاییەکی سۆزداری گەورە دروست دەبێت و پەیوەندییەکە سارد دەبێتەوە.
3- کاریگەری لەسەر پەروەردەی منداڵان.
- منداڵان نموونەیەکی سروشتی و هاوسەنگی دایک و باوکیان نابینن.
- کچان لەوانەیە لە ناسنامەی ژنانەی خۆیان دووربکەونەوە، و کوڕانیش لەوانەیە کەسایەتییەکی لاوازتریان هەبێت بەهۆی زاڵبوونی دایکیانەوە.
- کەمبوونەوەی ڕێز و خۆشەویستی: مامەڵەی ڕەق و کۆنترۆڵکارانە ڕێز و خۆشەویستی نێوان هاوسەرەکان کەمدەکاتەوە و دەبێتە هۆی رق و بێزاری.
4- چارەسەر.
لێرەدا ئاماژە بەچەند خاڵێكی چارەسەر دەدەین:
- تێگەیشتن لەوەی کە مێینەبوون نیشانەی لاوازی نییە، بەڵکو هێزێکی جیاوازە.
- قبوڵکردنی خود: پێویستە ئافرەت ئاشت بێتەوە لەگەڵ جەستە و هەستە ناسکەکانی خۆی،
و بزانێت کە بەهێزیی ئەو لە ژنبوونیەتی، نەک لە لاساییکردنەوەی پیاو.
- خوێندنەوە و تێگەیشتن لە جیاوازییە دەروونی و بایۆلۆژییەکانی نێوان ژن و پیاو. 
- پێویستە پیاوەكە بە دانایی و خۆشەویستییەوە مامەڵە بکات، نەک بە ڕکابەری دەتوانێت بە شێوازی جوان ڕۆڵ و گرنگی سروشتی ژنانەی بیربخاتەوە.
- گرنگیدان بە لایەنی سۆزداری و نەرم و نیانی.
- ئەنجامدانی چالاکی هاوبەش کە لایەنی سۆزداری بەهێز دەکات.
- گرنگیدان بە جوانی و ناسکی و پاکوخاوێنی، پۆشینی جلی گونجاو کە هەستی مێینەبوون بەهێز بکات.
- بەسەربردنی کات لەگەڵ بازنەیەکی ئەرێنی لە ئافرەتان، یارمەتیدەرە بۆ فێربوون و گۆڕینەوەی ئەزموونە مێیینەکان.
- ڕێکخستنی ماڵ بە شێوەیەکی ئارام: بەکارهێنانی ڕەنگی گەرم، گوڵ، و بۆنی خۆش لە ناو ماڵدا، کاریگەری ڕاستەوخۆی لەسەر دەروون هەیە و وزەی مێینە بەرز دەکاتەوە.
- ئەگەر حاڵەتەکە قووڵ بوو و کاریگەری گەورەی لەسەر خێزانەکە هەبوو، داواکردنی یارمەتی و بەرچاوڕوونی لە ڕاوێژکارێکی خێزانی یان دەروونناسێکی شارەزا هەنگاوێکی پێویست و گرنگ و کاریگەرە.

ئا – مافناس: یاسین ئەحمەد زەنگەنە
راوێژكاری و خێزانی و پەروەردەیی.

پڕۆژە بانگەوازییەکانی شێخ احمد کاکە محمود  رحمه الله.